Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/7911 K.2019/3719

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... İli Merkez ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın 05.02.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımlarının davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümleri üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, taşınmaz bölümlerinin hangi nedenle tescil harici bırakıldığı araştırılmadığı gibi, harita mühendisi bilirkişileri tarafından hazırlanan 31.12.2013 tarihli raporda 1985 yılı hava fotoğrafında çekişmeli (A) ve (B) bölümleri üzerinde imar-ihyanın tamamlanmış olduğu belirtilmesine rağmen, 13.10.2014 tarihli ek raporda çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde imar-ihya çalışmalarına 1985 yılında başlandığı,

20.10.2014 tarihli ziraat bilirkişi ek raporunda ise çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde imar-ihya işleminin 1984-1985 yıllarında başladığı ve 4-6 yıl gibi bir zaman zarfında tamamlandığı belirtilmek suretiyle, raporlar arasında imar ihyanın hangi tarihte tamamlandığı hususunda çelişki oluşturulmuş olmasına rağmen bu çelişkiler giderilmemiş, taşınmaza komşu parsel tutanakları getirtilerek keşifte uygulanmamış, çekişmeli taşınmaz bölümlerini ne gösterdikleri üzerinde durulmamış,

yerel bilirkişi ve tanıkların soyut beyanlarına itibar edilerek dava tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmemiş ve 4721 sayılı TMK'nın 713/4-5. maddeleri gereğince yapılması zorunlu olan yasal ilanlar yapılmaksızın karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin hangi tarihte ve hangi nedenle tescil harici bırakıldıkları sorulup saptanmalı, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları getirtilmeli ve bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı,

keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, taşınmaz bölümleri üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettikleri hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki nitelikleri, ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadıkları ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği konusunda önceki raporları da irdeler şekilde rapor düzenlettirilmeli; zirai bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin niteliklerini ve kullanım durumlarını kesin olarak belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

fen bilirkişisinden keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlemesi istenmeli, bu şekilde zilyetlikle kazanma şartlarının davacı lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli ve TMK'nın 713/4-5. maddeleri gereğince yasal ilanlar yapılarak üç aylık yasal ilan süresinin dolması beklenilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.