Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2016/8449 K.2019/3309

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 148 ada 13, 158 ada 50, 167 ada 5 ve 235 ada 9 parsel sayılı sırasıyla 8.338.71, 9.145.09, 21.573,01 ve 235,03 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., miras yoluyla gelen hakka ve satın almaya dayanarak çekişmeli 235 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının tapu kaydının iptali ile yakın miras bırakanı ... mirasçıları adına; çekişmeli diğer taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile murisi ... mirasçıları adına miras payları oranında tapuya tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, verilen süre içerisinde davacının keşif için gerekli delil avansını mahkeme veznesine yatırmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de; yapılan değerlendirme usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 324. maddesinde; taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olduğu, avans yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı ifade edilmiştir.

Ancak, 6100 sayılı HMK'nın 324. maddesinin uygulanabilmesi için; dosyanın keşfe hazır hale gelmesi gerektiği gibi, verilecek keşif ara kararında hakim, katip, mübaşir, yerel bilirkişiler, tanıklar ve teknik bilirkişilere verilecek ücretlerle, vasıta ücretinin ve yapılacak tebligatlarla ilgili masrafların kalemler halinde gösterilip, bu ücretlerin temini ve yatırılması için ilgili tarafa makul ve belirli bir süre tanınması, tanınacak bu süre ile keşif günü arasında da bilirkişi ve tanıklara davetiye tebliğ edilip, taşınmaz başında hazır olmalarının bildirilebilmesi için yine uygun bir sürenin bulunması gerekmektedir.

Somut olayda; mahkemece hükme esas alınan 14.07.2015 tarihli ara kararında; (ara kararın atıf yapıldığı 05.05.2015 tarihli ara kararı ve 06.11.2012 tarihli ara kararı) fen ve ziraat bilirkişisi için ödenmesi gereken ücret belirlendiği halde, mahkeme yasal yolluğu, yerel bilirkişiler, tanıklar, vasıta ücreti, yapılacak tebligatlarla ilgili giderler kalem kalem belirtilmemiştir.

Ayrıca, keşif günü olarak 30.07.2015 tarihi belirlenip, keşif tarihine kadar da belirlenen keşif giderlerini mahkeme veznesine depo etmesi için davacı vekiline süre verilmiş, ancak verilen sürenin kesin olduğu açıkça ihtar edilmediği gibi, ara karar tarihi ile, belirlenen keşif günü esas alındığında davacı tarafından keşif avansı süresinde yatırılsa dahi, bilirkişi ve tanıklara davetiye tebliğ edilip, taşınmaz başında hazır olmalarının temini için makul bir sürenin belirlendiğinden de söz edilemez.

Bu şekilde mahkemece oluşturulan ara kararının kesin süre sonuçlarını uygulanmasını gerektirecek nitelikte olmadığı açıktır.

O halde mahkemece, davacı tarafa 6100 sayılı HMK'nın 324. maddesi uyarınca keşif giderlerini yatırması için yeniden yöntemine uygun, keşif gün ve saatinin de belirlendiği makul bir süre verilmeli, ara kararı gereklerinin yerine getirilmesi durumunda mahallinde keşif yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.