Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/1185 K.2020/3205

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 362 ada 25 ve 365 ada 18 parsel sayılı sırasıyla 7.831,15 ve 9.596,77 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan, 362 ada 25 parsel devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek ham toprak vasfıyla, 365 ada 18 parsel sayılı taşınmaz ise zilyedinin kim olduğunun tespit edilememesi nedeni ile davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu iptali ve taşınmazların adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 362 ada 25 parsel sayılı taşınmazın tamamının, çekişmeli 365 ada 18 parsel sayılı taşınmazın ise 14.10.2015 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1331,48 metrekarelik ve (C) harfi ile gösterilen 2121,64 metrekarelik kısmının Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar ... ve ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 362 ada 25 parsel sayılı taşınmazın tamamında ve çekişmeli 365 ada 18 parsel sayılı taşınmazın (A) ve (C) harfleriyle gösterilen bölümlerinde, davacılar yararına, zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, bir arazinin niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, hava fotoğraflarından yararlanılmamış, mahkeme gözleminde çekişmeli 365 ada 18 parsel sayılı taşınmazın yolun altında kalan köşesinden yukarıya doğru dere bulunduğu ve 362 ada 25 parsel sayılı taşınmazın güneyinde dere bulunduğu belirtildiği halde jeolog bilirkişiden rapor alınmamış ve mahalli bilirkişi ve davacı tanıklarının soyut beyanları ve tek bilirkişi tarafından hazırlanan yetersiz ziraatçı raporuyla yetinilmiştır.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosyasına konulduktan sonra,

mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeolog bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazların geçmişte ne durumda bulundukları, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandıkları, imar-ihyaya konu edilip edilmedikleri, imar-ihyaya konu edilmiş iseler ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği, taşınmazların öncesinde kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazların toprak yapılarını ve niteliklerini, zirai durumlarını, üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, üzerlerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadıklarını, muhtaç yerlerden iseler imar-ihyaya konu olmaya başladıkları ve ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir;

jeolog bilirkişisinden, taşınmazların dere yatağı olup olmadıklarını ya da dereden kazanılıp kazanılmadıklarını bildirir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye, stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazların sınırlarını ve niteliklerini, imar-ihyaları tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlettirilmeli;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye elverişli, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor alınmalı ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.