Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2017/2586 K.2020/2988

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... İlçesi ... Mahallesi kadastro çalışma alanında bulunan sınırlarını belirttiği tapulama harici taşınmazın, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak adına tescili istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında davalı ... de taşınmazın adına tescilini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 15.09.2015 tarihli rapor ve eki krokilerinde (A) harfi ile gösterilen 7.877,00 metrekare yüzölçümlü ve (B) harfi ile gösterilen 28.281,00 metrekare yüzölçümlü taşınmazın davacı adına tarla vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili ve Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bölümlerinin 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14, 17 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddeleri uyarınca tapuya tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümlerinde davacı ... yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Bu tür davalarda taşınmazın tarım arazisi olup olmadığı, imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihyanın hangi tarihte gerçekleştiği gibi hususların kuşku bırakmayacak şekilde açıklanması gerekmekte olup dosya içerisinde bulunan ziraat bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazların imar-ihya edildikleri tarih belirlenmediği gibi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi tarafından 1991 tarihli tek hava fotoğrafının incelenmesi de uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için yeterli değildir.

Mahkemece hava fotoğraflarından yöntemine uygun yararlanılmamış ve bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmaz bölümlerinde imar-ihya çalışmasının tamamlanıp tamamlanmadığı açıklanmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca ulaşmak için mahkemece, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının tarihleri açıkça yazılmak suretiyle en az üç tanesi Harita Genel Komutanlığından getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin kime ait olduğu,

kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında oluşacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı;

ziraat bilirkişisi kurulundan, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle, taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, raporda taşınmazın imar-ihya işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı ve tamamlanmışsa hangi tarihte tamamlandığının açıklanması ve rapor ekinde taşınmazın komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının eklenmesi istenilmeli; hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye inceleme yaptırılarak,

çekişmeli taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin, ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığının, kullanımın hangi tarihten itibaren olduğunun, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığının, tamamlanmışsa hangi tarihte tamamlandığının ve kullanıma ara verilip verilmediğinin belirlenmesine çalışılmalı;

fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir rapor ve kroki aldırılmalı ve böylelikle dava tarihinden önce 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddesinde öngörülen iktisap koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediği tereddütsüz olarak tespit edilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.