Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/1017 K.2020/6001

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, ... İli ... İlçesi ...Köyü çalışma alanında bulunan ... parsel sayılı 3600 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak, tarla vasfıyla, davalılar ...,... ve ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak, taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın 28.10.2015 tarihli harita mühendisi bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 1600 metrekarelik kısmının ölü davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile mera vasfıyla parsel numarası verilerek özel siciline yazılmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kural olarak davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) hakkın malikine, davalı sıfatı (pasif husumet ehliyeti) ise o hakka uymakla yükümlü olan kişiye aittir. Tapu iptali ve tescil davalarında husumetin tapu kayıt malikine yöneltilmesi zorunludur. Husumet konusu, kamu düzenine ilişkin dava şartı olduğundan davanın her safhasında ileri sürülebilir ve mahkemece de re'sen dikkate alınması gerekir.

Dava, kadastrodan önceki haklara dayanan, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Somut olayda dava, dava tarihi itibariyle taşınmazın kayıt maliki olan ... ve müştereklerine yöneltilmiş olup, yargılama sırasında vefat eden davalı ... ...'ın mirasçılarının davada taraf olarak yer almaları sağlanmaksızın hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bu nedenle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez.

Öte yandan, yargılama sırasında vefat eden davalı ... ...'ın nüfus kaydının incelenmesinde, ... adında iki oğlunun bulunduğu, bunlardan karar başlığında gösterilen ... T.C. kimlik numaralı ...'ın muris ...'dan önce ve çocuksuz olarak vefat ettiği, murisin diğer oğlu olan ...

T.C. kimlik numaralı ...'ın ise 03.01.2007 tarihinde vefat ettiği, Mahkemece, mirasçı sıfatı olmayan ve davalıdan çok önce 1961 yılında vefat eden ...'ın karar başlığında gösterilmemesi gerekirken davalı olarak gösterildiği, buna rağmen mirasçı olan ve 03.01.2007 tarihinde vefat eden ...'ın mirasçılarına da usulüne uygun şekilde davanın yöneltilmediği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca. Mahkemece öncelikle davacı tarafa, davasını, yargılama sırasında vefat eden tespit maliki davalı ...'ın mirasçılarına yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde, anılan mirasçılardan savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdikleri takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.