Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2018/2821 K.2021/1139

..

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmak için yeterli olmadığı belirtilerek, dava konu taşınmazın tespit tarihi olan 2010 yılından 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf ve zilyetlik tanıkları, tespit bilirkişileri, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat bilirkişilerinden oluşan bilirkişi kurulunun katılımı ile keşif yapılması,

taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, davaya konu edilen taşınmazın niteliği, taşınmazın temyize konu bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, dava konusu taşınmaz üzerinde asli zilyetliğin hangi tarihte başladığı hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması,

3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan, taşınmazın temyize konu bölümünün toprak yapısını ve niteliğini belirtir ve önceki tarihli ziraatçi bilirkişi raporunu irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmesi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın temyize konu bölümünün incelenen 3 adet fotoğrafa göre sınırlarının ve niteliğinin belirlemesinin istenilmesi,

taşınmazın temyize konu bölümünü tüm yönlerinden gösterir fotoğrafların çektirilmesi, fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmesi, dava konusu taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı hususunun araştırılması, dava konusu taşınmazla ilgili olarak davacının ecri misil ödeyip ödemediğinin kesin olarak belirlenmesi, davacının dava konusu taşınmazla ilgili olarak kendiliğinden ecri misil ödemesi halinde zilyetliğin fer'i nitelikte, cebri icra tehdidi altında ödemesi halinde zilyetliğin asli nitelikte olacağının göz önünde bulundurulması,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, ...,...

Mevkiinde bulunan 260 ada 42 parsel sayılı taşınmazın harita bilirkişilerinin 02.11.2017 tarihli raporunda (B) harfi ile gösterdikleri 4.287,80 metrekare miktarındaki kısımda yapılan tespit işleminin iptali ile son parsel numarası verilmek suretiyle ... adına tapuya tesciline, aynı raporda (A) harfi ile gösterdikleri 12.970,02 metrekare ve (C) harfi ile gösterdikleri 6.990,63 metrekare miktarındaki kısmın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir. Oysa ki, bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşacağından, bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Önceki tarihli bozma ilamında dava konusu taşınmazla ilgili olarak davacının ecri misil ödeyip ödemediğinin kesin olarak belirlenmesi vurgulandığı halde, söz konusu konu araştırma Milli Emlak Müdürlüğü yerine hatalı bir şekilde Belediye Başkanlığı’ndan yapılmıştır.

Öte yandan dosya kapsamında alınan ziraat bilirkişi raporunda, taşınmazda 35-45 yaşlarında ağaçlarının bulunduğu belirtildiği halde, uzman jeodezi raporunda herhangi bir yapı unsuru ve detayı görülmediği tespitine yer verilmek suretiyle raporlar arasında çelişki oluşturulmasına rağmen, söz konusu çelişki giderilmeksizin karar verilmesi cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşabilmek için Mahkemece öncelikle, davacının dava konusu taşınmazla ilgili olarak ecri misil ödeyip ödemediğine ilişkin bilgi ve belgeler Milli Emlak Müdürlüğü’nden dosya arasına celp edilmeli, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf ve zilyetlik tanıkları, tespit bilirkişileri, fen bilirkişisi,

3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, davaya konu edilen taşınmazın niteliğinin ne olduğu, taşınmazın temyize konu bölümünün geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

dava konusu taşınmaz üzerinde asli zilyetliğin hangi tarihte başladığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın temyize konu bölümünün toprak yapısını ve niteliğini belirtir ve önceki tarihli ziraatçi bilirkişi raporunu irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi heyetinden dosya kapsamında yer alan hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın temyize konu bölümünün incelenen fotoğraflara göre önceki tarihli jeodezi raporunu irdeler şekilde sınırlarını ve niteliğini belirlemesi istenilmeli; taşınmazın temyize konu bölümünün tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli; fen bilirkişiye, keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli;

dava konusu taşınmazla ilgili olarak davacının ecri misil ödeyip ödemediği kesin olarak belirlenmeli, davacının dava konusu taşınmazla ilgili olarak kendiliğinden ecri misil ödemesi halinde zilyetliğin fer'i nitelikte, cebri icra tehdidi altında ödemesi halinde zilyetliğin asli nitelikte olacağı göz önünde bulundurulmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.