Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2019/626 K.2019/2177

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun Geçici 8. maddesi uyarınca yapılan kadastro çalışması sırasında ... İlçesi .... Köyü çalışma alanında bulunan 121 ada 404 parsel sayılı 1.125,14 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 10 yıldan beri ....mirasçılarının zilyetliğinde olduğu ve zilyetlikle kazanım süresini doldurulmadıkları gerekçesiyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 121 ada 404 parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları adına miras payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir

Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemece, davacı ve müşterekleri yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi stereoskopik çift hava fotoğrafları olup, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkün olduğu halde mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Öte yandan, “bahçe” vasfı ile Hazine adına kayıtlı taşınmaza yönelik iş bu davada, çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanım şeklini ve süresini belirlemek bakımından keşfe ziraatçı bilirkişi götürülmediği gibi, çekişmeli taşınmazın sınırında orman parseli bulunmasına rağmen çekişmeli taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığını belirlemek bakımından keşfe ormancı bilirkişi de götürülmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahkemece çekişmeli taşınmazı kapsayan, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra çekişmeli taşınmazı iyi bilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, tüm tespit bilirkişileri, ziraatçı bilirkişi, fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve ormancı bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte; çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu,

kimden kime intikal ettiği, kim tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı, davacılara ait 121 ada 92 parsel sayılı taşınmaz ile bir bütün olarak kullanılıp kullanılmadığı, zilyetliğin terkedilip edilmediği, edilmiş ise terkin ne kadar sürdüğü ve iradi olup olmadığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanları arasında doğabilecek çelişkiler yüzleştirme yapılarak, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde ise tüm tespit bilirkişileri dinlenerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı;

keşfe katılacak ziraatçı bilirkişiden, çekişmeli taşınmazda imar-ihya faaliyetinin tamamlanıp tamamlanmadığını, tamamlanmış ise imar-ihyadan itibaren tespit tarihine kadar ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığını, üzerinde bulunan ağaçların cinslerinin ve yaşlarının ne olduğunu, davacılara ait 121 ada 92 parsel ile komşu diğer parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı,

ormancı bilirkişiden hava fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunu belirleyen, fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren raporlar alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, bu kapsamda çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin o tarihlerdeki niteliğinin imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının,

taşınmazların kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.