Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2009/5556 K.2009/8663

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesiyle, davalılara zorunlu, ihtiyari mali sorumluluk ve ferdi kaza koltuk sigortasıyla sigortalı olan araç ile kaza yapan davacının murisi sürücünün öldüğünü, yoksun kalınan destek tazminatının tahsili amacı ile yapılan icra takibine davalılar tarafından itiraz edilerek durdurulduğunu açıklayıp, itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... şirketleri vekilleri cevap dilekçeleriyle, davanın reddini savunmuşturlar.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davacının murisi olan sürücü tam kusurlu olduğundan zararın teminat dışı bulunduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve

araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarda açıklanan madde hükümlerinden; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer yandan; aynı kanunun 92. maddesinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar sıralanmış olup, 92/a maddesinde, “işletenin; eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler” 92/b maddesinde ise, "işletenin, eşinin, usul ve füruunun, kendisini evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürülebilecekleri taleplerin" Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir. Keza, Bu maddeye parelel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Genel Şartlarının A-3 maddesinde de ZMSS kapsamı dışında kalan hususları düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemelere göre destek zararı; ölenin değil üçüncü kişilerin üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarardır. İşletenin yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı açıkca Karayolları Trafik Kanunun da düzenlenmediği gibi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında da, bu yolda bir sınırlamaya yer verilmemiştir.

Hal böyle olunca; sürücünün ölümü nedeni ile onun desteğinden mahrum kalanların, işletenden ve onun sigortacısının destek tazminatı talebinde bulunabilecekleri

ilke olarak benimsenmelidir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, zarar verici bir olay sonucu ölen sürücünün ekonomik desteğinden yoksun kalanların uğradıkları zarar, ölen sürücünün değil, destekten yoksun kalanların, bir başka ifade ile, işletene göre üçüncü kişi durumunda olanların üzerinde doğan dolaylı ve yansıma yolu ile meydana gelen zarar olup, destekten yoksun kalanlar bu zararlarının tazmini için zarar sorumlusundan istemde bulunabilirler. Ancak, yansıma yolu ile zarar görmüş olan destek tazminatı isteyenlerin, kendisine destek sağlayan kişinin sahip olduğu haktan fazlasına sahip olabilmeleri hukuken mümkün bulunmayıp, sürücünün ve dolayısıyla destek tazminatında bulunanların, kendi kusurlarından yararlanamazlar.

Bu durumda, işletenin destek sağlayan kişiye karşı ileri sürebileceği def’ileri, destekten yoksun kalanlara karşı ileri sürebilecek olmasına göre işleten, zararın oluşumunda sürücünün de birlikte kusurlu olduğunu ileri sürerek BK.nun 44/1 maddesi gereğince, tazminatın sürücünün kusuru oranında indirilmesini isteyebilir. Zira trafik kazası sonucu ölenin desteğinden yoksun kalanların Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısına yöneltebilecekleri yansıma yolu ile oluşan zararla ilgili tazminat istemlerinin tutarı, işletene karşı ileri sürebilecekleri tutar kadar olmalıdır. Dairenin son uygulamaları da bu yöndedir.

O halde, Hazırlık soruşturmasında Adli Tıp Kurumdan kusura ilişkin alınan rapor oluşa uygun olup, dava konusu olayda davacının murisi sürücü Ali Güzeldemir’in kullandığı araçla tam kusurlu olarak yaptığı kaza sonucu ölümü nedeniyle davacının talep ettiği destekten yoksunluk tazminatından işletenin, dolayısıyla onun sorumluluğunu üstlenmiş zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısının sorumlu tutulması mümkün olmadığından davacının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... Oyak Sigorta Şirketine ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı sıfatı ile Güneş Sigorta şirketine yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Ancak, davacılar vekilinin davalı Güneş Sigorta şirketinin ferdi kaza koltuk sigortacısı sıfatına yönelik temyiz itirazına gelince, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 1. ve 2 . maddeleri gereği “ani ve harici bir hadisenin tesiri ile sigortalının iradesi dışında ölmesi veya cismani bir arızaya maruz kalması durumunda sigortacı sigortalıyı sigorta müddeti içinde maruz kalacağı kazaların neticelerine karşı temin eder”.Ferdi kaza koltuk sigortası maktu bir sigorta türü olup, davacıların murisinin kullandığı araç davalı Güneş Sigorta şirketine 5.000 TL limitle ferdi kaza koltuk sigortalıdır.

Bu nedenle davacıların talebinin ferdi kaza koltuk sigortası kapsamında değerlendirilip ve limitte dikkate alınarak talebin kabulüne karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.