Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/17904 K.2015/7479

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı .... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalı ...'un sürücüsü olduğu davalı ...Ş. tarafından sigortalanan ve .......'ye ait kamyonla seyri sırasında sağ şeritte arıza yaptığı için durmakta olan ve müvekkillerinin desteği ... ...'un da içinde bulunduğu,

davalı ...'ın sürücülüğünü yaptığı davalı ...'a ait araca arkadan çarptığını, gerçekleşen bu kazada araçta yolcu olarak bulunan destek ... ...'un öldüğünü açıklayıp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... için 1.000,00 TL, davacı Tülay ... için 1.000,00 TL, davacı ... ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi (destekten yoksun kalma) tazminatın ve davacı ... için 20.000,00 TL, Tülay ... ve ... ... için 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah ile maddi tazminat talebini 50.849,62 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, müvekkilin sürücüsünün kusursuz olduğunu ve istihdam eden olarak da sorumluluğu bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., kusurunun bulunmadığını, taleplerin fahiş olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, hatır taşımacılığı bulunduğunu, hatır indirimi yapılması gerektiğini ve kusur oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; ölenin, müvekkilinin kullandığı araçta hatır taşıması nedeniyle bulunması sebebiyle hükmedilecek tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; belirlenen tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile davacıların dava dilekçesiyle vaki 1.000,00 TL'lik destekten yoksun kalma- maddi tazminat alacağının davalı ...

Şirketince dava sırasında yapılan ödeme nedeniyle konusuz kalmış olması nedeniyle bu kısmi tazminat talebi ile ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına, ...'un ıslah dilekçesiyle vaki destekten yoksun kalma- maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 11.356,76 TL destekten yoksun kalma- maddi tazminat alacağının davalılardan tahsiline, davacılardan .... ...'un ıslah dilekçesiyle vaki destekten yoksun kalma- maddi tazminat talebinin yersiz bulunmakla; reddine, ... lehine 14.000,00 TL, Tülay ... ve ... barut lehine 7.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ... ve ...

Taşımacılık Ltd.Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ...Ş. vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmama-

sına göre, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.

Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370 )

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında,

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatların az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3- Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda BK'nın 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan sözedebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının sözkonusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödenceden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından sözedilemeyecektir. Ayrıca Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda bir kısım davalılarca desteğin hatır için taşındığı yönünde iddia ve savunma ileri sürülmüştür. Mahkemece, taşımanın hatır için olduğu değerlendirilerek tazminattan tüm davalılar yararlanacak şekilde indirim yapılmış ise de, hatır indirimi sadece murisin içinde bulunduğu aracın sorumlularının faydalanacağı bir indirim olup bundan tüm tarafların, özellikle de kazaya karışan karşı aracın sorumlularının faydalanabileceği bir indirim değildir. Bu bakımdan mahkemece hatır taşımasından dolayı BK'nın 43. maddesi gereğince murisin içinde bulunduğu araca çarpan karşı aracın sürücüsü, işleteni ve sigortacısı lehine indirim yapılmaması gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.

4-Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince, muris ... ...'un ölümü nedeni ile desteklerinden yoksun kalan davacılar, kazaya karışan araçların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacılarından destekten yoksun kalma tazminatı istemişlerdir. ... ..., trafik-iş kazası sonucu öldüğünden dolayı mirasçılarına peşin sermaye değerli gelir bağlayan tarafından verilen cevabi yazıda hak sahiplerine rücuya tabi gelirin bağlandığı ve bu sebeple sorumlular aleyhine rücu davası açıldığı belirtilmektedir. Davalılar, trafik kazası nedeni ile

destekten yoksun kalma tazminatı konusunda gerçek zarar ile sorumludurlar. Davalıların mükerrer ödeme ile karşı karşıya kalmaması için açılan rücuan tazminat davanın sonucunun bekletici mesele yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilebilmesi için hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir