Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2013/2494 K.2014/705

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacılar desteği A. E.’in traktörde yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen kazada vefat ettiğini, davalının traktörün kasko sigortacısı olup poliçede ferdi kaza sigorta teminatının bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere Gülsüm için 1250 TL., Abidin için 1.875 TL. tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, aracın traktör olduğunu, yolcu için ferdi kaza sigortası bulunmadığını davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davacının dava dilekçesine ekli belge suretlerini verilen kesin süre içerisinde ibraz etmediğinden dava dilekçesinin davalıya tebliğe çıkarılmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiş hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava ferdi kaza sigortasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde delillerinin bir kısmını sunmuş, mahkemece 15.10.2012 tarihinde düzenlene tensip tutanağı ile dava dilekçesine ekli delillerinin suretinin davalıya tebliğ ettirilmesi için iki hafta süre verilmiş, aksi halde davaya devam edilemeyeceği belirtilmiş, bu ara karar ve ihtarat 22.10.2012 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş davacı vekili 23.10.2012 tarihli dilekçesi ile delillerini dosyaya sunmuştur.

Mahkemece davacının delil listesini içeren delillerinin belirtildiği dilekçe davalı sigorta şirketine tebliğ edilmiş, davalı sigorta şirketi 18.12.2012 tarihli dilekçesi ile davaya cevap vermiş ve delillerini tebliğini istemiştir.Mahkemece 13.12.2012 tarihinde öninceleme davet tutanağı düzenlenmiş, öninceleme duruşmasının 4.2.2013 tarihinde yapılmasına karar verilmiş ve taraflara öninceleme duruşma tarihi tebliğ edilmiş, mahkemece öninceleme duruşması beklenmeden dosya ele alınarak 18.12.2012 tarihinde davanın usulden reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK.nun 121-maddesinde Dava dilekçesinde gösterilen ve davacının elinde bulunan belgelerin asıllarıyla birlikte harç ve vergiye tabi olmaksızın davalı sayısından bir fazla düzenlenmiş örneklerinin veya sadece örneklerinin dilekçeye eklenerek, mahkemeye verilmesi ve başka yerlerden getirtilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunabilmesini sağlayıcı açıklamanın dilekçede yer alması zorunludur denilmiştir.

Ayrıca aynı yasanın 137.maddesinde ise dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır.

Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik ederek ve bu hususları tutanağa geçireceği belirtilmiş, 138.maddesinde "mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir;

gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir" denilmiş, 139.madde de ise "mahkeme, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ve yukarıdaki maddelerde belirtilen incelemeyi tamamladıktan sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildirir.

Çıkarılacak davetiyede, duruşma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin diğer hususlar yanında, taraflara sulh için gerekli hazırlığı yapmaları, duruşmaya sadece taraflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda, gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği ve diğer tarafın, onun muvafakati olmadan iddia ve savunmasını genişletebileceği yahut değiştirebileceği ayrıca ihtar edilir." hükmü yer almıştır.

Açıklanan bu hususlara göre madde metinlerinden de anlaşıldığı gibi tarafların belirtilen delillerinin mazeretsiz olarak dosyaya sunulmamış olması halinde bu delile dayanan taraf delilinden vazgeçmiş sayılacak ve o delil değerlendirilmeden karar verilecektir. Ayrıca delillerin karşı taraf tebliğ edilmemiş olması 138. maddede belirtilen dava şartlarından biri olmadığına göre mahkemece öninceleme duruşma tarihi verilerek taraflara tebliğ edildikten sonra önincelme duruşması beklenmeden dosyanın ele alınarak karar verilmesi de olanaklı değildir. Bu hale göre mahkemece açıklanan bu hususlar dikkate alınmadan yazılı gerekçe ile davanın usulden reddi doğru görülmemiştir.