Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/19056 K.2017/3513

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş, mahkemece ek karar ile davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz harç ve giderlerinin süresi içerisinde yatırılmadığı gerekçesi ile hükmün temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiş, bu ek karar davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; davalı ... nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sigortalı, davalı ...'ün işleteni ve sürücüsü olduğu aracın 23.02.2008 tarihinde davacıların murisine çarparak ölümüne neden olduğunu, kazanın oluşumunda davalının tam kusurlu olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik her bir davacı için 1.000 TL olmak üzere toplam 3.000 TL'lik maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen; ayrıca her bir davacı için 10.000 TL olmak üzere toplam 30.000 TL manevi tazminatın (23.02.2008 ) olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 11.02.2014 tarihinde maddi tazminata ilişkin dava değerini toplam 44.237 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili; poliçe gereği şirketlerinin sorumluluklarının limitle sınırlı olup, manevi zararlardan ise sorumluluğunun bulunmadığını, davadan önce yapılmış bir başvuru olmadığından davalı şirket temerrüde düşmediğinden kaza tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; duruşmada davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 41.891,06 TL maddi tazminatın ve davacı ... için 2.345,98 TL maddi tazminatın davalı ...'den haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ...

Şirketinden ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine, davacı ...'un maddi tazminat davasının reddine, davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlı olmasına; manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 10.000 TL, davacılar ... için 2.000 TL ve davacı ... için 1.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya adı geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş; hüküm davalı ...

A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 08.07.2014 tarihli ek karar ile dosya davalısı ... A.Ş. vekilinin temyiz harç ve giderlerini yatırması için gönderilen muhtıranın tebliğ edilmesine rağmen kesin süre içerisinde temyiz harcı ve dosyanın Yargıtay'a gönderilmesi için gerekli posta masrafı yatırılmadığından HMK.nın 344 maddesi gereğince temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

1-Davalı ... A.Ş. vekilinin 09.05.2014'de tebliğ edilen muhtıra üzerine 15.05.2014 tarihinde eksik temyiz harcını ve posta masraflarını yatırdığı ek karara ilişkin süresinde verdiği temyiz dilekçesi ekindeki makbuzlardan anlaşılmakla harç ve gider ikmali yapılmaması sebebi ile mahkemenin hükmün temyiz edilmemiş sayılmasına dair ek kararı kaldırılarak davalının temyiz incelemesine geçilmesine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre, mahkemece hükme esas alınan 11.09.2013 tarihli kusura ilişkin ATK raporu ve 13.11.2013 tarihli hesap bilirkişisi raporunun davalı ... A.Ş. vekiline tebliğ edilmemiş olduğu görülmektedir.

T.C. Anayasası'nın 36/1 maddesinde "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" hükmü düzenlenmiştir. Yine 6100 Sayılı HMK'nın 27. maddesinde "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir" düzenlemesine yer verilmiştir. Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup, hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür.

Bu husus da usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir.

Adil yargılanma hakkının kapsamında yer alan savunma haklarının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulan yasal düzenlemelerden biri de davada esaslı işlem olan bilirkişi raporlarının taraflara tebliğine ilişkin düzenlemedir.6100 Sayılı HMK'nın 280/1 maddesi "Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir" hükmünü amirdir.

Somut olayda, davalı ... A.Ş. vekiline mahkemenin hükme esas aldığı kusur ve hesap bilirkişi raporu tebliğ edilmeden davanın esası hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, 11.09.2013 tarihli kusura ilişkin ATK raporu ve 13.11.2013 tarihli hesap bilirkişisi raporlarının davalı ... A.Ş. vekiline usule uygun şekilde tebliğ edilmesi ve itiraz süreleri beklenerek davalı ... A.Ş. vekiline itiraz hakkını kullanması sağlanmak suretiyle savunma ve delillerinin toplanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde davalı ... A.Ş. vekilinin itiraz ve savunma hakkı kısıtlanarak yargılamaya devam edilmek suretiyle hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davalı ... A.Ş. vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.