Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/20096 K.2017/3049

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hüküm davalı ... İl Özel İdaresi (...) ve davacılar vekillerince temyiz edilmiş, davacılar vekilince de duruşma talep edilmiş olmakla duruşma için tayin edilen ....03.2017 Salı günü davacılar vekili Av. ... ile davalı ... İl Özel İdaresi (...) vekili Av. ... ... geldiler. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, zincirleme trafik kazasında davalıların sürücüsü, maliki ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın murisin kullandığı araca çarpması sonucu kusursuz olan murisin vefat ettiğini, murisin müvekkillerinin eşi ve babaları olduğunu, müvekkillerinin elem çektiğini, destekten yoksun kaldığını, davalı ... şirketi davadan önce davacı eş ....’ya ....770 TL ödemiş ise de bunu %50 kusur oranına göre yaptığını, ... soruşturma dosyasında aldırılan ... raporuna göre davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak

kaydıyla davacı eş ... için ....000 TL manevi, diğer davacıların her biri için ayrı ayrı ....000’er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren davalı sürücü ve malikten, ....000 TL maddi tazminatın ise tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 05.02.2013 havale tarihli dilekçesi ile davalı ... şirketinin ....01.2012 tarihinde ....050 TL ödeme yaptığını, maddi tazminat yönünden davanın konusuz kaldığını beyan etmiştir.

Davalı ... İl Özel İdaresi(...) vekili, müvekkiline ait aracın sürücüsünün tam kusurlu olmadığını, zararların ... şirketi tarafından karşılandığını, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... ... A.Ş. vekili, müvekkilinin davacının maddi zararını karşıladığını, sigortalısının tam kusurlu olmadığını, poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, müvekkilinin tam kusurlu olmadığını, zararların ... şirketi tarafından karşılandığını, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı ... hakkındaki davanın husumetten reddine, davalı İl Özel İdaresi ve ... şirketi yönünden olayın hizmet kusurundan kaynaklanması nedeniyle görev yönünden reddine karar verilmiş; hüküm davalı ... İl Özel İdaresi(...) vekili tarafından katılma yoluyla ve davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı ...'nun 85. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Aynı Kanunun 110. maddesi hükmü gereğince "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür." TBK'nun 49.

maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü düzenlenmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/.... maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/... maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." düzenlemesine, aynı yasanın 85/... maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" düzenlemesine,

aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-.... maddesinde ise, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamı, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu ... limitlerine kadar temin eder." denilmek suretiyle belirlenmiştir.

Somut olayda, davalı ... İl Özel İdaresi(...) adına trafikte kayıtlı araç ile davacıların murisinin kullandığı araç ve dava dışı araçlar arasında zincirleme trafik kazası meydana gelmiş; davacı mirasçılar destekten yoksun kalma ve manevi zararının tazmini istemiyle davalı ... İl Özel İdaresi (...) aleyhine malik (işleten) sıfatıyla, davalı ... ... A.Ş.’ye aracın zorunlu trafik sigortacısı sıfatıyla, davalı ...’a aracın sürücüsü sıfatıyla ve tam kusurlu olduğu iddiasıyla haksız fiil faili olarak işbu davayı açmıştır.

Davalı ... İl Özel İdaresi(...) aracın işleteni olup olayda hizmet kusuru bulunmamaktadır. Yine davalı ... ... A.Ş. aracın zorunlu trafik sigortacısı ve davalı ... da bu aracın sürücüsüdür. Aracın işleteni, kusursuz sorumluluk ilkelerine göre oluşan zarardan sürücüsünün kusuru oranında sorumludur. Aracın sürücüsü haksız fiil hükümlerine göre kusuru oranında zarardan sorumlu olup, zorunlu trafik sigortacısı da sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olarak zarardan sorumludur. İşleteni veya

sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Ancak dava açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) .... maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun .... maddesinin .... fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun .... maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK.'nın .... maddesinde, ”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlenmesi mevcuttur.

6102 sayılı TTK.'nın 1483 ve devamı maddelerinde “zorunlu sorumluluk sigortaları” düzenlenmiştir.

Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Açılan davada davalılar arasında zorunlu mali sorumluluk sigortacısı da bulunmaktadır. ... hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun .... kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava ticari dava olup asliye ticaret mahkemesi görev alanı içinde bulunmakta olduğu, davanın Türk Ticaret Kanunu’nun 1483 vd. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu anlaşılmaktadır. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur.

Bu durumda ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmekte olup, mahkemece tüm davalılar için bu gerekçeyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yerinde olmayan gerekçeyle hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

...-Bozma neden ve şekline göre davacılar vekili ve davalı ... İl Özel İdaresi(...) vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.