Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2014/5789 K.2016/376

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili asıl davada, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın sebep olduğu kazada müvekkili ...'nun yaralandığını açıklayıp toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın, birleştirilen davada ise aynı kazada yaralanan müvekkili ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin işleten sıfatının bulunmadığını, kazaya neden olan aracın uzun süreliğine dava dışı ...'ne kiralandığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, taleplerin fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davanın kabulü ile her bir davacı için 5.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre trafik kaydı, işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde "işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenlemeler karşısında kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.

Gerek doktrinde gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı ... adına kayıtlı, ... plakalı kazaya karışan aracın, davalı tarafından dava dışı ...'ne, 13.08.2010 tarihli sözleşme ile kiralandığı anlaşılmıştır. Anılan sözleşmede, kira süresinin bitiş tarihinin 31.12.2014 tarihi olduğu belirtilmiştir. Buna göre davalı ...'nin işletenlik sıfatının kaza tarihi itibariyle sona erdiği gözetilerek aleyhine açılan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.