Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/10231 K.2018/4895

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin desteğinin, davalılardan ... Tic. Ltd. Şti.'nin işlettiği, sürücü davalı ... sevk ve idaresinde bulunan, diğer davalıya trafik sigortalı römorkun çarpması sonucu hayatını kaybettiğini açıklayıp 22.000,00 TL maddi tazminat ile toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ve .... Tic. Ltd. Şirketi vekili, müvekkillerinin herhangi bir kusurunun olmadığını; davacı tarafça talep edilen maddi ve manevi tazminat bedelinin fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; maddi tazminat talebinin kesin hüküm nedeniyle reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile toplam 22.500,00'er TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile davalılar ...Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin, davalı ... yönünden ve manevi tazminatın miktarı yönünden aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

2-Dava trafik kazasından kaynaklanan ölüme dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı tarafça bu davadan önce davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ... tahkim yoluna başvurulmuş ve başvurunun kabulüne karar verilmiş, daha sonra iş bu tazminat davasını aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olan davalılar aleyhine açmış olup mahkemece aynı talebe ilişkin olarak daha önce hakem heyetine başvurulduğu ve hakem heyeti kararının kesinleştiği gerekçesi ile davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın kesin hükmü düzenleyen 303. maddesinde (1086 sayılı HUMK 237. md ) “(1) Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir. “ hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükme göre kesin hükmün söz konusu olabilmesi için daha önce açılarak hükme bağlanmış ve kesinleşmiş olan davanın tarafları, dava sebebi ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davanın talep sonucunun aynı olduğu ikinci bir dava açılması gerekir.

Daha önce tahkim komisyonuna yapılan başvuruda davalı olarak gösterilen kişi; aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup eldeki bu davanın tarafları ise aracın maliki ve sürücüsü olup kesin hüküm olarak kabul edilen önceki davanın taraflarından farklıdır.

Bu durumda mahkemece aracın sürücüsü ve işleteni olan bu davadaki ... ve ...Güb. Müt. Nak. Malz. San. Tic. Ltd. yönünden bu dava için kesin hüküm olduğu nitelendirilen anılan tahkim komisyonu dosyasının tarafları ile bu davanın taraflarının farklı olduğu gözetilerek davalılar ... ve ...Güb. Müt. Nak. Malz. San. Tic. Ltd. yönünden işin esasına girilip tarafların iddia, savunma ve delilleri toplanarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davalılar ...Güb. Müt. Nak. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

3-Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacıca göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı ... İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370 )

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında,

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatların fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

4-Bozma ilamının neden ve şekline göre davalılar ...Güb. Müt. Nak. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilinin vekalet ücretine yönelik sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.