Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/11773 K.2018/6435

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili, tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili. 08/11/2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasında dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan aracın yoldan çıkarak devrildiğini, araçta yolcu olarak bulunan davacıların murisi ...'ın vefat ettiğini, kazanın oluşumunda dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğunu, müteveffanın bir kusurunun bulunmadığını, davacı eş ... ile diğer davacılar olan çocuklar ... ve ...'in müteveffanın ölümü nedeniyle desteklerini yitirdiklerini,

davalı şirketin kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasını düzenleyen sigorta şirketi olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sigorta teminat limiti dahilinde davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporuna göre tazminat taleplerini 139.490,05 TL artırmışlardır.

Davalı ... şirketi; kazaya karışan aracın müvekkili şirket nezdinde kaza tarihi itibariyle zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı bulunduğunu, teminat limitinin ise 225.000,00 TL olduğunu, sigortalının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispatı halinde kusur oranında müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olacağını, davacı tarafın daha önce müvekkili şirkete bir başvurusunun bulunmadığını, bu nedenle temerrüt halinin oluşmadığını, hatır taşıması nedeniyle zarar miktarında indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile, 127.341,00 TL destekten yoksunluk zararının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta poliçesindeki teminat limitleriyle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı BK m. 53) gereğince destekten yoksun kalma tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Öğretide hatır taşıması konusunda bir kavram birliği olmadığı gözlemlenmekte, ancak "hatır için ücretsiz taşıma" ve "aracı hatır için ücretsiz kullandırma" tamlamalarının benimsendiği görülmektedir. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan sözedebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının sözkonusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır.

Mahkemece, desteğin kazaya karışan araçta hatır yolcusu olarak bulunduğu hatır taşımasında yolcunun yararı söz konusu olduğu ve sürücünün de karşılıksız taşımayı gereçekleştirdiğinin kabulü ile takdiren %10 oranında hatır taşıması indirimi uygulanmıştır.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde sözkonusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması sözkonusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirelerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir.

Somut olayda, davalı taraf vefat eden davacıların desteği ...’ın emniyet kemeri takmadan seyahat ettiğini ileri sürerek müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği

savunmasında bulunmuştur. Sigortalı araçta yolcu olarak bulunan ... ... vefat etmiştir. Yapılan soruşturma sırasında alınan ifadelerden ve ölüm şekline göre desteğin emniyet kemeri takmadığının anlaşılması karşısında mahkemece, bu savunma üzerinde durularak, vefat edenin BK’nın 44. maddesi uyarınca, tazminattan indirim yapılması gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklanan ilkeler doğrultusunda, Daire’nin uygulamalarına göre hatır indirimi %20, müterafık kusur indirimi %20 olarak uygulanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.