Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/17158 K.2017/7648

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait davalılardan ... ... A.Ş.’ye kasko ... poliçesiyle sigortalı, ...’ın sevk ve idaresindeki aracın aşırı hız, alkol ve yol zemininin stabilite olması nedenleriyle meydana gelen tek taraflı kaza sonucunda hasarlandığını belirtip, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 17.000,00 TL hasar bedelinin 05.11.2011 kaza tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, davaya konu araç üzerinde rehin olması nedeniyle davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını belirtip kazanın alkolün etkisiyle gerçekleştiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, kusur oranı ile tazminat miktarına itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece Dairemizin ilgili bozma ilamına uyulmasına karar verilerek toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davalı ... aleyhinde açılan davanın kabulü ile; davacı lehine 17.000,00 TL hasar bedelinin kaza tarihi olan 05.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, davalı ...Ş aleyhinde açılan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazası kasko ... sözleşmesinden kaynaklanan araç hasarına yönelik maddi tazminat istemine yöneliktir.

2918 sayılı ...'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin, "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Ayrıca, Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5. maddesinde; Taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların ... teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5.5.maddesinin dayanağını teşkil eden ...'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra,

yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır. Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

...'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın reddine, aksi halinde kabulüne karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda, mahkemece kazanın saf alkolun etkisiyle (münhasırlık) meydana gelip gelmediği hususunda araştırma yapılmamıştır. aldırılmamıştır. Bu halde, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve makine mühendisi bilirkişilerin yer aldığı bir bilirkişi heyetinden, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin, başka unsurların da kazada etkili olup olmadığının tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.

2-Hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 08.06.2015 tarihli raporda, dava konusu aracın tamir masrafı belirlenmeden hasarsız değerinin 28.000,00 TL, hurda değerinin ise 10.000,00 TL olduğu belirtilmiş,Mahkemece taleple bağlı kalınarak 17.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.Bilirkişi raporu yeterli ve denetime elverişli değildir.Bu durumda mahkemece aracın hasar bedeli, tamirinin ekonomik olup olmayacağı, aracın pert olup olmadığının tespiti ile şayet pert olduğu anlaşılırsa,

kasko sigortası genel şartları ve davacı talebi gözönüne alınarak aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi için, makine mühendisi bilirkişiden ayrıntılı, açıklamalı, denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.