Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/547 K.2015/7868

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının yönetimindeki araçla, müvekkiline ait araca çarparak hasarladığını, aracın onarım bedelinin davalının ... şirketi tarafından karşılandığını, davalının olayda %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin araç kiralama işi yaptığını bu aracın da kiracı 3.kişi yönetimindeyken kazanın olduğunu, araçta değer kaybı ve 14 günlük onarım süresince aracın kiralanamaması sebebiyle kazanç kaybı oluştuğunu belirterek şimdilik 2.000,00 TL değer kaybı ile 1.400,00 TL (günlük 100,00 TL'den) araç kiralama bedeli toplamı 3.400,00 TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş.

16.07.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle, değer kaybını 600,00 TL eksik, kazanç kaybını 280,00 TL fazla talep ettiklerini dava dilekçesinde fazla istenen 280,00 TL kazanç kaybını değer kaybı olarak ıslah ettiklerini, ayrıca 320,00 TL daha değer kaybı zararını artırarak ıslah ettiklerini kazanç kaybınında 1.120,00 TL olarak kabulünü istemiştir.

Davalı, kusuru, tazminat miktarlarını, kaza tutanağını kabul etmediğini, aracın kiralık olarak kullanılması sebebiyle değer kaybı oluşmayacağını, araçtaki hasarın fazla olmadığını, aracın onarımda olduğu süre boyunca kiralanacağının kabul edilemeyeceğini, kiralama bedelinin fahiş bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 2.600,00 TL değer kaybı, 1.120,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 3.720,00 TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Kusur ve gerçek zararın konusunda uzman bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerekir. Olayla ilgili düzenlenen kaza tespit tutanağında davalının, davacı aracına arkadan çarpma kuralını ihlal etmesi nedeniyle tamamen kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekili, davalının olayda %100 oranında kusurlu olduğuna dayanarak araçta meydana gelen hasarın davalının ... şirketince giderildiğini, müvekkilinin araç kiralama işi yaptığını, aracın 3.kişi kiracı yönetiminde iken kazanın meydana geldiğini, araçta değer kaybı oluştuğunu ayrıca 14 günlük onarım süresince araç kiralamadığından kazanç kaybı olduğunu belirterek şimdilik 2.000,00 TL değer kaybı ve günlük 100 TL'sinden toplam 1.400,00 TL araç kiralama bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiş, daha sonra talebini değer kaybı yönünden ıslah etmiştir.

Davalı kusuru, kaza tutanağını, tazminat miktarını kabul etmediğini, araç kiralık olarak kullanıldığından değer kaybı olmayacağını, onarımda olduğu süre boyunca kiralanacağının kabul edilemeyeceğini, kiralama bedelinin fahiş olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, davalı aracının ... şirketi .... tarafından düzenlenen hasar dosyası getirilmediği gibi, tarafların kusurunun tespiti hususunda hiç inceleme yapılmamıştır. Davacı aracı 2013 model.... otomobildir. Kaza 05.09.2013 tarihinde meydana gelmiştir. Hasar konusunda hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı aracının kiralık araç olarak kullanıldığı, aynı model özel otomobil olarak kullanılan araçlara göre daha fazla yıpranmış olacağı km si vs.gözetilmeden Sigorta Birliği Kasko Değer listesine ve serbest piyasa araştırmasına göre piyasa rayici (52.000,00 TL) belirlenmiş, onarımı sonucu piyasa rayicinin

%5'i oranında 2.600,00 TL değer kaybı olacağı tespit edilmiş, aracın hasarına göre makul onarım süresi belirlenmeden, davacı talebine göre 14 gün için kazanç kaybı bulunmuştur.

Araçta meydana gelen değer kaybı aracın modeli, markası, km si, kullanım tarzı vs.gibi hususlar gözönünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2.el piyasa rayiç değeri (hasarsız hali ile) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hali ile serbest piyasadaki 2.el piyasa değeri arasındaki farktır. Değer kaybının bu yöntemle tespiti gerekir. Aracın hasarının giderilmesi için gerekli makul tamir süresinin de bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir.

Yine davacının araç kiralama faaliyeti nedeniyle kazancına dair resmi belge, defter, vergi kaydı ve buna ilişkin ticari belge ve bilgilerinin dosyaya getirilmesi, daha sonra konusunda uzman bilirkişi masifetiyle davacının kaza olmasaydı dahi yapacağı zorunlu giderler (yakıt vs.) indirildikten sonra günlük net kazancının bulunması, buna göre onarım süresince net kazanç kaybının hesaplanması gerekir.

Eksik inceleme ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verilemez.

Bu durumda mahkemece, öncelikle ....'den... nolu davaya konu kazaya ilişkin hasar dosyasının bütünüyle getirilmesi, yine davacının araç kiralama faaliyeti nedeniyle ticari kazancına ilişkin ilgili meslek kuruluşlarından da sorularak tüm belge, bilgi, defter, muhasebe, vergi kaydı vs.dosyaya ibrazının sağlanması,

davacının zorunlu giderleri dışında günlük net kazancının tespiti hususunda gerektiğinde davacının işyerindeki resmi belge ve kayıtları üzerinde de konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak günlük net kazancının hesaplanması daha sonra... ve... fen heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek kusur ve hasar konularında uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan tüm dosya kapsamına göre tarafların olaydaki kusur durumlarının ve davacı aracının kiralık araç olarak kullanılması,

yıpranma payı, km si, modeli, markası vs.gözönünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle aracın hasarsız hali ile 2.el piyasa rayiç değeri ile hasarı giderilmiş hali ile 2.el piyasa rayiç fiyatının belirlenmesi, (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) araçta davaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasarın tamiri için gerekli makul sürenin tespiti, bu süre içinde davacının net kazanç kaybının hesaplanması hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, önceki bilirkişi raporunda irdelenip değerlendirildiği bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; davacı vekili dava dilekçesinde şimdilik 2.000,00 TL değer kaybı ile 1.400,00 TL kazanç kaybının davalıdan tahsilin talep etmiş; hasar konusunda alınan bilirkişi raporunda 2.600,00 TL değer kaybı 1.120,00 TL kazanç kaybı tespitinden sonra verdiği ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde değer kaybının 600,00 TL az, kazanç kaybının 280,00 TL fazla talep edildiğini, dava dilekçesinde fazla istenen 280,00 TL kazanç kaybını değer kaybı olarak ıslah ettiklerini ayrıca 320,00 TL daha değer kaybı zararını artırdıklarını belirterek bu duruma göre 2.600,00 TL değer kaybı, 1.120,00 TL kazanç kaybı taleplerinin kabulünü istemiştir. 6100 Sayılı HMK'nin 176. ile 182.maddelerinde ıslah müessesesi düzenlenmiştir.

Davacı vekilinin talebi gibi, ıslah yapılması usule uygun değildir. Bu durumda davacı tarafın değer kaybına yönelik talebini sadece 320,00 TL artırdığı kabul edilerek en fazla 2.320,00 TL değer kaybı ve 1.120,00 TL kazanç kaybı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi usule uygun olmayan ıslah talebinin kabulü ile 2.600,00 TL değer kaybı, 1.120,00 TL kazanç kaybı yönünden davanın tamamen kabulüne hükmedilmesi de doğru değildir.