Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/7087 K.2017/8146

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı alacaklı vekili, borçlu davalı ... hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığı, alacaklılardan mal kaçırma amacı ile taşınmazını 28.10.2008 tarihinde diğer davalı ...'e devrettiğinden, bu devre ilişkin tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin borçluyla tanışıklık ve akrabalığının olmadığını, davanın görülebilmesi için gerekli ön koşulların oluşmadığını ve açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi sunmamışlardır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın 28.10.2008 tarihinde satıldığı, ... dosyasındaki takip dayanağı belgelerin 06.02.2009-02.02.2009 ve 09.02.2009 tarihli olarak gösterildiği, satın alma tarihinin borcun doğumundan önce olduğu ve davalı ...'in kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

... ve İflas Kanunu'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri ... yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı).

Genelde denilebilir ki, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Somut olayda, dava dayanağıtakip konusu alacağın 31.05.2005 tarihinden- 04.09.2008 tarihleri arasında çekilen kredi borçlarından doğduğu, tasarrufun ise bu tarihten sonra 28.10.2008 tarihinde yapıldığı anlışıldığından mahkemenin tasarrufun borcun doğumundan önce yapıldığı yolundaki tesbiti isabetli değildir.Öte yandan borçlu adresinde 09.06.2009 tarihinde yapılan haciz İİK'nin 105 madde kapsamında aciz belgesi niteliğindedir.

Dava konusu taşınmaz tapuda 15.500 TL ye alınmasına rağmen bilirkişi taşınmazın değerini 64.124,10 TL olarak belirlediğinden tapudaki satış bedeli ile raiç bedel arasında fahiş fark bulunduğu sabit olup davalı ... taşınmazı raiç bedelden aldığını iddia edip, ispatlayamamıştır.

İİK'nın 278/2 maddesinde edimler arasındaki aşırı farkın bağışlama hükmünde sayılıp yapılan tasarrufun iptale tabi olduğundan 3.kişinin iyi niyet iddiasının dinlenemeyeceğinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.