Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/14796 K.2019/3508

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı ... vekili, davalı ...'ın borcuna karşılık müvekkiline 30/07/2012 vadeli bono verdiğini, müvekkile verilen bu bono bedelinin bir kısmının ödenmemiş olması nedeniyle icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı ...'a ait adrese hacze gidildiğinde borca ve masrafa yeter miktar hacze kabil mal bulunamadığı, alacaklılardan mal kaçırmak kastıyla taşınmazlardaki hissesini 31/01/2012 tarihinde davalı ...'a satış olarak göstermek suretiyle devretmiş olup, bunun da iptali gerektiğini, alacaklarından mal kaçırmak kastı ile yapılan bu tasarrufların iptalini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tasarrufun iptali davasının konusunu teşkil eden taşınmazlardan... Mahallesi, 1423 Ada 1 Parsel sayılı taşınmazın davalılar üzerine tapuya kayıtlı olmadığı gibi, aynı yer 3 Parsel sayılı taşınmazın davalı ... tarafından diğer davalı ...'a satış tarihinin 31.01.2012 olmakla birlikte takip dosyasına dayanak teşkil eden bononun tanzim tarihinin ise 2012 yılı Haziran ayı olup, bu durum karşısında davalı borçlu ... ile davacı arasında bono tanzim edilirken davaya konu bu taşınmazın mülkiyetinin davalılardan ...'a ait olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir

Dava İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278,279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Gerek, İİK 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali davaları gerekse BK'nun 19.maddesine dayalı olarak açılan muvazaalı işlemin iptali davalarında, diğer dava koşullarının yanında borcun, iptali istenen tasarruftan önce doğması dava ön koşulu olup mahkemece res'en araştırılmalıdır. Borcun doğumundan kasıt ise borçlu hakkında başlatılan takibin tarihi değil, takibe esas olan borcun doğduğu tarihtir. Dava koşulu gerçekleşmediği takdirde işin esası hakkında hüküm kurulamaz.

Somut uyuşmazlıkta, tasarrufların 31.01.2012 tarihinde gerçekleştirildiği, borcun kaynağı olarak gösterilen icra takibine dayanak bononun tanzim tarihinin ise 10.06.2012 olduğu görülmektedir. Davacının 20/10/2015 tarihli beyan dilekçesinde dava dışı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı borçlu ...'ın ortağı olduğu ... Dokuma Makina Turizm Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 2008 yılıından beri ticari ilişki olduğu beyan edildiği ve davalı ...'in ortağı olduğu ...

Dokuma Makina Turizm Teks. San. ve Tic. Ltd.

Şti. ticari defterlerinin incelenmesi ile bononun ileri tarihli tanzim edildiği tespit edileceğini iddia ettiğinden icra takibine konu alacağın, tasarrufun yapıldığı 31.01.2012 tarihinden önce var olup olmadığı hususunun, her iki tarafın ticari defter, kayıt ve konuya ilişkin sunulacak tüm belgeler üzerinde mali müşavir bilirkişiye inceleme yaptırılıp alınacak rapor sonucuna göre borcun gerçek doğum tarihi tespit edilerek bu koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmalıdır.

Borcun daha önce doğduğu ispatlandığı takdirde işin esasına girilerek iptal nedenlerinin oluşup oluşmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi, aksi durumun tespiti halinde ise davanın ön koşul yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.