Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/15309 K.2019/7039

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davacıların çocukları ...’ın yaya konumundayken traktörün neden olduğu 22.12.2007 tarihli trafik kazasında hayatını kaybettiğini, olaya ilişkin olarak davalı kuruma başvurulduğunu, bu başvuru sonucu 17.04.2012 tarihli ibraname’ye istinaden davacı ... için 2.522,00 TL ve ... için 2.578,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerin davacıların zararını karşılamadığını, davacıların köy yerinde yaşadıklarını ve 4 yaşında iken vefat eden çocuğun ev ve bahçede daha çok küçük yaşlardan itibaren ailesine destek olmaya başlayacağının muhakkak olduğunu, asgari ücret baz alınarak yapılacak hesaplamaya göre belirlenecek tazminatın başvurudan 8 gün sonrasından işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davacıya yapılan ödeme ve ibra ile borçtan kurtulduklarını ayrıca davanın 2 yılılk süre geçtikten sonra açılması nedeni ile zamanaşımı yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kabulüne, davacı anne ... için 8.503,57 TL, davacı baba ... için 20.427,84 TL maddi tazminatın 17/03/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava Borçlar Kanunu'nun 45. maddesi (6098 sayılı TBK md. 53) gereğince maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi davacılara ödeme yapılarak ibra edildiğini savunmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Sorumluluğa İlişkin Anlaşmalar” başlıklı 111. maddesinde, tazminat miktarlarına ilişkin anlaşmaların iptali koşulu belirlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa’nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir.

Somut olayda davalı ... tarafından davacılara yapılan ödemelerden dolayı tanzim edilen ibraname başlıklı belgelerin 16.04.2012 ve 12.04.2012 tarihli olduğu, eldeki davanın açılış tarihinin ise 15.07.2014 olduğu açık olduğundan, yasal düzenlemeye göre açılan dava süresinde olmadığı için, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Kabule göre de; mahkemece ilk önce yapılması gereken ödeme tarihi itibariyle davalı tarafından gerçekleşen ödemenin yetersiz olup olmadığının belirlenmesidir. Bunun için ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılarak, ödemenin yeterli bulunması halinde ibra nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Şayet ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanmalı ve zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davalı tarafından yapılan ödemeye, hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak (güncelleme), hesaplanan tutardan mahsup edilmelidir.

Mahkemece yapılan ödemenin ödeme tarihinde yeterli olup olmadığı bu nedenle de ibranın geçerli olup olmadığı araştırılmaksızın, sadece ödemenin mahsubu sonucu bulunan tazminat tutarına hükmedilmesi de doğru olmamıştır.