Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/9240 K.2019/6025

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 14.05.2019 Salı günü davacı vekili Av. ... geldi.Davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı ...'ın müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile kendisine ait taşınmazları 04.10.2011 tarihinde diğer davalı ...'a düşük bedel ile sattığını öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin taşınmazı davalı ...'dan değil dava dışı şahıslardan aldığını iyiniyetli olduğunu, taşınmazlar üzerindeki ipotekler dikkate alındığında bedellerin normal olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, müvekkilinin ortağı olduğu şirketin borçlarından dolayı dava konusu 87, 776 ve 777 nolu parseli dava dışı Deniz Fide Ltd. Şti.'ne 888 parseli yine dava dışı ... satıldığını, müvekkilinin davalıya yaptığı satışın olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların yapılan keşif sonucu aldırılan bilirkişi raporuna göre toplam değerlerinin 2.090.000,00 TL olduğu, davalı ... tarafından, Yılmaz'ın

kredi borcundan dolayı Denizbank A.Ş'ye 1.032.850,00 TL; resmi senet suretlerinde de belirtildiği üzere dava dışı tapu maliklerine 119.300,00 TL; Ziraat Bankası A.Ş'ye 06/10/2011 tarihinde 662.500,00 TL; ... Bankasına 21/11/2011 tarihinde 350.000,00 TL olmak üzere toplam 2.164.650,00 TL ödeme yapıldığının belirlendiği, ödeme yapılan miktar ile dava konusu taşınmazların satış değerinin birbirini doğrulamış olduğu, yine taşınmazlar üzerinde satış tarihinde hiç bir şerhin olmadığından davalılar arasındaki muvazaanın ispatlanmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış olup, tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Bu davalardan amaç, borçlunun aciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Aynı yasanın 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötüniyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerekmektedir.

Somut olayda mahkemece dava konusu 888 parsel 21.09.2011 tarihinde borçlu Yılmaz tarafından dava dışı ... 87,776,772 parseller 21.09.2011 tarihinde dava dışı Deniz Fide Ltd. Şti.'ne satılmış 04.10.2011 tarihinde ise tüm taşınmazlar anılan şahıslar tarafından davalı ...'a satıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece borçlu ile zorunlu dava arkadışı olan üçüncü kişiler ... ve Deniz Fide Üretim Ltd. Şti.'ni davaya dahil ederek taraf teşkilinin sağlanması, daha sonra İİK'nun 278-279 ve 280 koşullarının önce davalı borçu ile üçüncü kişiler arasında gerçekleşip gerçekleşmediği, sonrada dördüncü kişi Hasan'ın borçlunun mali durumunu bilen veya

bilmesi lazım gelen kişilerden olup olmadığı araştırılarak, iyiniyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK'nun 283/2 maddesine göre davanın bedele dönüşeceğide dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.