Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/3189 K.2019/10341

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, asıl davanın birleştirilmesine, birleşen davanın ise görev nedeniyle usulden reddine ilişkin verilen hüküm, davacılar ... vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, asıl dava ile davalıların trafik sigortacısı, malik ve sürücüsü olduğu aracın yaya muris ...’e 09/03/2010 tarihinde çarparak ölümüne neden olduğunu, baba ... için 11.693,69 TL, anne ... için 22.402,44 TL, kardeş İsmail için 1.794,05 TL, kardeş Safiye için 500,00 TL, eş Ayşe için 131.958,45 TL, çocuk ... için 29.140,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının ve toplam 55.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleştirilen davada, asıl davada alınan aktüerya raporuna göre desteğin eşi ve çocuğu yönünden ek destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, asıl dosya ile birleştirilmesine karar verilen Samsun Ticaret Mahkemesinin 2014/1351 Esas 2015/334 K sayılı dava dosyası ile açılan davanın Türk Ticaret Kanunun 1483 ve devamı maddelerinde sayılan dava türünden olduğu bu haliyle uyuşmazlığa bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu gerçeğinden hareketle bu davaya bakmakla ilgili mahkemenin görevsizliğine ve usulden reddine, görevli mahkemenin Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine,

asıl dava yönünden davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesinin ise de birleştirilen dava yönünden Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olması ve bu durumda tüm davanın ayrım yapılmaksızın beraberce aynı davada ve özel yetkili mahkemede görülmesinin zorunlu olması tarafları ve konusu kısmen aynı olan her iki dosya arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunan dosyaların 6100 sayılı HMK.nun 166 maddesi ve Samsun Ticaret Mahkemesinin bu dava dosyasından tefrik ile görevsizlik verilen 2014/1351 E 2015/334 K sayılı dosyasıyla birleştirilmesine, karar verilmiş; hüküm, davacılar ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1—Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usulsüzlük bulunmamasına birleştirilen Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1351 esas sayılı dosyasında davanın açıldığı tarih itibariyle Türk Ticaret Kanunu yürürlükte olup ticaret mahkemesinin görev alanına girmesi dikkate alınarak görevsizlik kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Asıl ve birleşen dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun davaların birleştirilmesini düzenleyen 166. maddesinin 1. fıkrasında; "aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar" düzenlemesine; 3. fıkrasında ise "birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu yasal düzenlemelerde görüldüğü üzere, aynı yargı çevresindeki mahkemelerde görülmekte olan davaların, ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilmesi kuraldır.

Somut olayda; davacıların 25.03.2010 tarihinde, Samsun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/150 Esas sayılı dosyası üzerinden, destekten yoksun kalma tazminatı istemiyle davalılar aleyhine dava açtığı; dairemizin bozma ilamı sonrasında (10.12.2014 tarihinde), Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1351 Esas sayılı dosyası üzerinden, davacılar Ayşe ve Saadetin vekilinin ek destekten yoksun kalma tazminatı istemiyle aynı davalılar aleyhine dava açtığı görülmektedir.

Ek dava olarak açılan Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1351 esas sayılı dosyasında ilk davanın açıldığı mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine birleştirme kararı verilmiş, ardından Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise birleşen dosya yönünden ticaret mahkemelerinin görevli olması sebebi ile görevsizlik, asıl dosya yönünden ise davaların birlikte görülmesi gerektiği ve bunun da özel yetkili mahkeme olan Asliye Ticaret Mahkemesinde olması gerektiğinden bahisle ikinci davanın açıldığı Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına birleştirme kararı verildiği anlaşılmaktadır.

İlk davanın açıldığı mahkeme olan Samsun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi yukarıda anılan açık kanun hükmü gereği ilk dava açılan mahkeme olduğu ve dava tarihi itibariyle görevli olduğu halde, ikinci davanın açıldığı ticaret mahkemesinde davaların birleştirilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Samsun Asliye Ticaret mahkemesinde açılan 2014/1351 esas sayılı dosya bakımından davanın açıldığı tarihte Türk Ticaret Kanunu yürürlükte olup ticaret mahkemesi görevli olduğundan mahkemece verilen görevsizlik kararı doğru ise de asıl dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmeye devam edilmesi gerekirken birleştirilme kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan maddi ve hukuki vakıalar karşısında mahkemece; davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı istemiyle açılan asıl dava dosyasından verilen birleştirme kararının HMK hükümlerine aykırı olduğu dikkate alınıp, bu davaya bakılmaya devam edilmesine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle ve kanunun açık hükümlerine aykırı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.