Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/4085 K.2019/11497

Taraflar arasındaki işyeri sigortasından kaynaklanan rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Turizm Ve Yönetim Hizmetleri Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 04/07/2012 tarihinde Samsun'da meydana gelen kuvvetli yağış ve sel neticesinde davacıya inşaat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan iş yerinin bulunduğu Alışveriş Merkezindeki mağazasında hasar meydana geldiğini, ekpertiz raporu ile tespit edilen 38.236,00 TL hasar tazminatının sigortalı işletmeye ödendiğini belirterek 38.236,00 TL tazminatın 01/10/2012 tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davanın kabulü ile 38.236,00 TL'nin ödeme tarihi olan 01.10.2012 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... Turizm ve Yönetim Hizmetleri Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davaya konu edilen sel olayının doğuracağı hasarın, alınacak önlemlerle engellenebileceği ve kaçınılmazlık vasfı taşımadığı gözetildiğinde, mücbir sebep olarak değerlendirilemeyecek olmasına; davalı ... Tur. Yön. Hizm. Tic. A.Ş. ile diğer davalı .... Tic.

A.Ş. arasındaki 22.03.2012 tarihli kira sözleşmesinin kapsamı ve davalı ... Tur. A.Ş'nin sigortalı işyerinin de bulunduğu alışveriş merkezindeki çok sayıda işyerini kiraya veren sıfatıyla hareket ettiği dikkate alındığında, diğer davalının ticari temsilcisi olarak hareket ettiğinin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalı ... Tur. Yön. Hizm. Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, işyeri sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia edilen davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dairemiz'in 2018/5858 Esas sayılı dosyası ve aynı olayda hasar gören başka işyerleri nedeniyle açılan ve temyiz incelemesi yapılan farklı dosyalarda, davacı tarafça aynı alacak için, eldeki davaya konu sel hasarının oluşumunda kusurlu olduğu iddiası ile Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Canik Belediye Başkanlığı ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü aleyhine, idari yargıda da rücuen tazminat davası açıldığı.

İdare Mahkemeleri tarafından, eldeki dava bakımından alınan kusur raporu esas alınmak suretiyle, sel hasarının oluşumunda İdol İnşaat A.Ş. ve ... Tur. A.Ş. ile birlikte davalı belediyelerin de kusurlu olduğu kabul edilerek tazminattan belediyelerin sorumluluğuna karar verildiği; kararların temyizi üzerine, Danıştay 8. Dairesi tarafından idare mahkemesi kararlarının bozulduğu görülmektedir.

Aynı mahiyetteki davalar hakkında idari yargı kararlarının bozulmasına ilişkin Danıştay 8. Dairesi'nin bozma ilamlarında; davacıya sigortalı işyerinin işyeri açma ruhsatları ile yapı kullanım izin belgesi ve imar hukukuna ilişkin yapı ruhsatlarının araştırılması; anılan izin ve ruhsatların bulunmaması halinde, davacı sigortacının işyerini sigortalama esnasında gerekli araştırmayı yapmadan poliçe düzenlemesi nedeniyle basiretli tacir gibi hareket etmediği değerlendirilip, bu durumun idarelerin hizmet kusuru ile zarar arasındaki illiyet bağını kaldıracağı ve sigortacının idarelere rücu hakkının bulunmayacağının gözetilmesi gerektiği;

anılan izin ve ruhsatların bulunması halinde ise, dere yatağı üzerine kurulan alışveriş merkezinin yapımı açısından kusurlu olan diğer idarelerin de tespitiyle, davalı idarelerin kusur oranlarında zarardan sorumlu tutulmasının gerektiği; ayrıca, oransal olarak kusur belirlemesi yapan bir rapor bulunmadığı halde, kusur oranları yönünden re'sen belirleme yapılıp davalı idarelerin zarardan sorumlu tutulmasıyla hüküm tesisinin hatalı olduğuna hükmedildiği görülmüştür.

Temyize konu edilen davada mahkeme tarafından, dere yatağı üzerine izin ve projelerine aykırı biçimde alışveriş merkezini inşa eden davalı ... A.Ş. ile bu davalının ticari temsilcisi ve işyerlerini kiraya veren diğer davalı ... Tur. A.Ş'nin oluşan zarardan müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilerek, davaya konu edilen zararın tamamından davalıların sorumlu olduğuna hükmedilmiştir.

Davacı tarafın aynı zarar için, zararın meydana geldiği yapıyı inşa eden davalı ...

A.Ş'ye yapım izni veren, yapıyı yeterince denetlemeyen ve hizmet kusuru olduğu iddia edilen idareler aleyhine de idari yargıda dava açtığı (mahkemenin kabulünde olduğu üzere); idareler aleyhine açılan dava hakkında idari yargıda verilen kabul/ kısmen kabul kararlarının bozulduğu; idari yargıda verilen bozma kararında, yapıya ilişkin yapım izni ile kullanım belgesini veren idarelerin zarardan sorumlu olup olmadıkları ve zarar ile idarelerin eylemi arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına ilişkin araştırmanın yetersiz bulunduğu;

sigortalı işyerinin bulunduğu ana yapıyı inşa eden- işleten davalıların, idareler tarafından verilen izin ve onaylara bağlı olarak yapıyı inşa ettiği ve işlettiği dikkate alındığında; idareler yönünden yapılacak illiyet bağına ilişkin araştırmanın, eldeki davanın davalılarının durumunu da etkileyeceği gözetilip, idari yargıda süren davanın tespitiyle sonuçlanmasının beklenmesi, orada yapılacak tespitler ve verilecek karar dikkate alınmak suretiyle, davalıların hukuki durumlarının takdir edilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.