Yargıtay 18. Ceza Dairesi E.2017/5594 K.2018/2019

Hakaret suçundan sanık ...'in 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/2-1, 125/4, 62 ve 52/2. maddeleri uyarınca 1.740,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair Eskişehir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 09/03/2017 tarihli ve 2016/851 esas, 2017/223 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İstem yazısında: “Dosya kapsamına göre, sanığın üzerine atılı bulunan 5237 sayılı Kanun’un 125/1-4. maddelerinde düzenlenen hakaret suçunun, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin 02/12/2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değiştirilmezden önceki haliyle de, anılan Kanun'un 253/1-a maddesi gereğince uzlaşmaya tâbi olması karşısında, sanık ve katılana soruşturma aşamasında usulüne uygun uzlaşma teklifinin yapılmadan kamu davasının açıldığı anlaşılmakla, 5271 sayılı Kanunu’nun 253. maddesindeki esas ve usullere göre uzlaştırma işlemlerin yerine getirilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Denilmektedir.

I- Olay

Şüpheli hakkında Eskişehir Cumhuriyet başsavcılığınca müşteki vekilinin şikayeti üzerine hakaret ithamı ile yürütülen soruşturma kapsamında o tarihte yürürlükte bulunan 6763 sayılı yasa ile değişiklik öncesi CMK'nın 253 ve 254. maddeleri gereği, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunun vasfı itibari ile bu suçun uzlaşmaya tabi olmadığı, uzlaşma teklifinde de bulunulmadığı,

soruşturma sonunda Cumhuriyet Başsavcılığınca hakaret suçu, her ne kadar TCK'nın 125/3-a. maddesinde düzenlenen hakaret olarak nitelendirilmişse de, kovuşturma aşamasında hakaretin TCK'nın 125/2-1. maddesinde düzenlenen hakaret suçuna vücut verdiği gerekçesi ile bu madde kapsamında hüküm kurulduğu, hükmün temyiz edilmeden kesinleştiği ve bu karar nedeniyle kanun yararına bozma talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı

Soruşturma aşamasında uzlaşma kapsamında olmayan suçların kovuşturma aşamasında uzlaşmaya tabi olduklarının anlaşılması durumunda mahkemenin ne yapması gerektiğine ilişkindir.

III- Hukuksal Değerlendirme

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253 ve devamı maddelerinde düzenlenen uzlaştırma müessesinde 24/11/2016 tarihinde kabul edilen 6763 sayılı Yasa ile köklü değişiklikler yapılmıştır. 6763 sayılı Kanun 02/12/2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir.

6763 Sayılı Kanun ile değişiklik öncesi şikayete bağlı suçlar ile şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç olmak üzere TCK'nın 86.maddesi), taksirle yaralama (TCK'nın 89. maddesi), konut dokunulmazlığının ihlali (TCK'nın 116. maddesi), çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK'nın 234. maddesi), ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (TCK'nın 234. maddesi, dördüncü madde hariç) ve özel kanunlarda uzlaşmaya tabi olduğu belirtilen suçlar uzlaşmaya tabi suçlar idi.

Bu genel kuralın istisnası olarak ta soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa da etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar uzlaşma kapsamında değildi. Ana kuralın bir diğer önemli istisnası da uzlaştırma kapsamına giren bir suçun uzlaşma kapsamına girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmesi durumu idi ki, bu durumda da uzlaşma hükümlerinin uygulanmayacağı yaptırım altına alınmıştı.

Ayrıca CMK'nın 254. maddesinde de: “Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, uzlaştırma işlemleri 253'üncü maddede belirtilen esas ve usule göre, mahkeme tarafından yapılır.” Hükmü düzenlenmişti. Bu madde de 6763 sayılı yasa ile: “Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, kovuşturma dosyası, uzlaştırma işlemlerinin 253 üncü maddede belirtilen esas ve usûle göre yerine getirilmesi için uzlaştırma bürosuna gönderilir.” Şeklinde değiştirilmiştir.

CMK'nın Hükmün konusu ve suçu değerlendirmede mahkemenin yetkisi başlıklı 225. maddesinde ise:

(1) Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir.

(2) Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.

Düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, şüpheli hakkında Cumhuriyet başsavcılığınca yapılan vasıflandırma nedeni ile uzlaşmaya tabi olmayan hakaret suçunun, kovuşturma aşamasında mahkemece vasfının TCK'nın 125/2-1. maddesinde düzenlenen suç olarak belirlenmesi ve suçun da hüküm tarihindeki düzenlemeye göre takibinin şikayete bağlı olduğundan uzlaşmaya tabi suçlardan olması karşısında; mahkemenin nitelendirmeden sonra yukarıda belirtilen CMK'nın hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 254. maddesinin atfı ile 253. maddedeki esas ve usullere göre uzlaşma teklifinde bulunması gerekirken, bu durumun gözetilmeyip, yazılı şekilde hüküm kurulmasının kanuna aykırı olduğu ve kanun yararına bozma talebinin yerinde olduğu görülmüştür.