Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2012/3525 K.2012/6605

Dava ve birleşen dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkı ile taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de düzenlenen rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca arazilerde, taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri ve bedelin belirlenmesinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri esas alınarak bilimsel yöntemle kamulaştırma bedeli tespit edilir. Üretim miktarının yükseltilmesi veya erken hasat için uygulanan tarımsal teknik ve modeller, taşınmazın kendine has ayırıcı özelliğiyle birleşmedikçe, bu tarımsal usullerle elde edilen yüksek üretim miktarı ve turfanda fiyatı uygulanarak taşınmazın net geliri ve dolayısıyla değeri yükseltilemez.

Bilirkişi kurullarınca serada (tünel) çilek yetiştirme yönteminin dava konusu taşınmaza, sahip olduğu özel nitelikler şekliyle uygulandığını belirleyen bir değerlendirme yapılmamıştır. Esasen tarım arazisinde, çevrede ekilmesi mutad olan çeşitli ürünlerin yıllara yayılmış münavebesi sonunda elde edilecek ortalamalara göre değer biçilir. O nedenle dava konusu taşınmazı açık tarım arazisi kabul ederek mutad ürünlere göre değer biçilmesi gerektiği düşünülmeden karpuz, fasulye ve serada (tünel) çilek ürünlerinin net gelirlerinin ortalaması alınmak suretiyle taşınmazın değerinin bulunması ,

2-Birleşen dava 10.06.2011 tarihinde açılmış olup, bilirkişiler tarafından 2011 yılı itibarıyla dekar başına ortalama verim, üretim giderleri çizelgesi ve kilogram başına toptan satış fiyatlarını gösterir biçimde ilçe genelinde geçerli olan veri cetvelinin esas alınması gerekirken 2010 yılı verilerine göre hesaplama yapılması,

2012/3525 -6605

3-Kabule göre de; Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin değerlendirilmesinde bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama toptan satış fiyatları esas alınır. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı ve genel idare giderleri dahil edilmemelidir. Bilirkişi raporunda karpuz ve fasulye için üretim maliyet hesabında değişen masraflar faizine yer verilmesi suretiyle taşınmaz değerinin düşük belirlenmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bir ve iki numaralı bozma nedeninde açıklanan eksikler giderildikten sonra bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.