Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2015/3679 K.2015/13701

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak tazminat istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi davacı vekili ile davalı ... tarafından incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalı ... tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davacı vekili Av.... ile davalı ... vekili Av.... ve aleyhine temyiz olunan davalı ... vekili Av..... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

1-Bilirkişi kurulu raporunda 1274 ada 1 parselin 07.12.2006 ihale tarihli satışı emsal alınmış ise de, Dairemizce incelenen (Örneğin Asliye Hukuk Mahkemesi 2011/258E.-2013/603K, Dairenin 2014/5976-2014/14498 sayılı dosyası) dosya içerisinde mevcut tapu kayıtlarına göre.

80/252 payının 07.12.2006 tarihinde 114.272,50 TL, 80/252 payının 20.02.2007 tarihinde 149.500,00 TL, 23/63 payının 13.02.2009 tarihinde 129.000,00 TL, 43/63 payının 20.02.2009 tarihinde 80.000,00 TL ve taşınmazın tamamının 30.12.2010 tarihinde 111.746,00 TL bedelle satıldığı anlaşılmaktadır.

Değişik tarihlerdeki bu satışların kendi arasında çelişkili bedellerle gerçekleştirilmiş olması emsal seçilen taşınmazın bu satışlarının gerçek bedelli satışlar olmadığı kuşkusunu uyandırdığından bu taşınmazın uygun emsal olmadığı anlaşılmıştır.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 3.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak 4.fıkra gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir.

Bu emsalin satış fiyatına ..... üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

Mahkemece tarafların vereceği ya da re'sen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptandıktan sonra incelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Kanununun 18.maddesinin 2.fıkrası gözetilerek,

düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalı, ayrıca 2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırmasında gözönünde tutulması ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsalin 2013 yılı itibariyle emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilip karşılaştırılarak değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir.

Buna göre, belirtilen şekilde uygun emsal seçilmeden ve açıklanan yöntemlere uyulmadan değer belirleyen bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerinde daha önceki bir tarihte .... lehine kurulmuş bulunan önceki irtifak nedeni ile, değer kaybı hesaplanırken tüm taşınmaz üzerindeki değer kaybı hesaplanması nedeni ile ifrazdan sonra kamulaştırmanın geçtiği bölümün, kamulaştırılan alan dışında kalmış olması taşınmazda oluşmuş değer kaybı hesabını etkilemeyeceğinden ve bu nedenle eski irtifaktan dolayı kaçınılmaz bir değer kaybı düşüklüğünün hesaplanması gerektiği dikkate alınarak yerinde olmayan gerekçe ile değer kaybı hesabı yapmayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olması,

Doğru görülmemiştir.

3-2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 6487 sayılı Kanunla değiştirilen Geçici 6.maddesinin onikinci ve onüçüncü fıkaraları 13.03.2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 tarih, 2013/95 Esas ve 2014/176 Karar sayılı kararıyla iptal edildiğinden; 04.11.1983 tarihinden sonra el atılan taşınmazlar yönünden, kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda, mahkeme ve icra harçlarının ve vekalet ücretinin nisbi olarak uygulanması gerekmektedir. Buna göre mahkemece nisbi harca ve nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu harca hükmedilmiş olması da bozmayı gerektirmiştir.