Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2015/8660 K.2016/4883

Davacılar dava dilekçesinde, vasi atanmasını istemiştir. Mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacılar, kardeşleri ...'nın kronik psikoz hastası olduğunu ve tedavi gördüğünü, akıl sağlığının yerinde olmadığını, çok sayıda kredi çektiğini ve kredi kartlarına borçlandığını savurganlığı nedeniyle zor durumda kaldığını beyanla, 4721 sayılı Türk Medeni KanununuN 405. ve 406. maddeleri gereğince kısıtlanmasını istemişler, mahkemece taraflara duruşma günü tebliğ edilmeksizin yokluklarında ...'nın kısıtlanmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

1-Vesayete ilişkin hükümler kamu düzenine ilişkindir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 382/2b-19. maddesinde vesayet işlerinin çekişmesiz yargı işi olduğu, 385. maddesinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulünün uygulanacağı, 317. maddesinde ise, davalıya tebligat yapılması gerektiği düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun 320/1 maddesinde: “Mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.” hükmü öngörülmüştür. Mahkemece, bu madde hükmü gözetilerek, dosya üzerinden karar verilmişse de, varılan sonucun maddenin yanlış yorumlanmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki; anılan maddeye göre, duruşma yapmadan karar verilebilmesi için, hukuken bunun mümkün olması gerekir. Başka bir anlatımla, ancak hukukun cevaz verdiği hallerde duruşma açmadan dosya üzerinden karar verilebilir (Örneğin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları gibi) veya kanunun duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesinde hakime takdir hakkı tanındığı hallerde dosya üzerinden karar verilebilir. (Örneğin İİK.nun 17-18. maddelerinde öngörülen şikayet davası gibi) Kanunun açıkça duruşma açılarak yargılama yapılmasını emrettiği hallerde dosya üzerinden karar verilemez

HMK.nun Hukuki Dinlenme Hakkı başlıklı 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir.

Hukuki dinlenme hakkının gereği olarak, taraflar duruşmaya çağrılmadan hüküm verilememesi, Anayasanın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkının da en önemli unsurudur.

Gerçekten savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasa’sının 36. maddesi ile 6100 Sayılı HMK.nun 27. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, mahkemece davanın tarafları, dinlenmek ve savunması alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, taraflara duruşma için tebligat çıkarılıp duruşma açılmak suretiyle inceleme yapılması gerekirken, taraflar savunmaları alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmeden hüküm kurulması,

Kabule göre;

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde kısıtlı adayı hakkında düzenlenen ... Hastanesinin 07.05.2003 tarihli sağlık kurulu raporunda kronik psikoz tanısı konduğu ve ceza ehliyetini ortadan kaldıracak nitelikte olduğunun bildirildiği, aynı hastanede 10.02.2004 ile 16.03.2004 tarihleri arasında tedavi gördüğü ve 17.04.2004 tarihli rapor ile hakkındaki muhafaza ve tedavi kararının kaldırılmasının mütala edildiği, ...

Hastanesinin 30.07.2009 tarihli sağlık kurulu raporunda remisyonda psikoz tanısının konduğu, mahkemece alınan 31.03.2015 tarihli sağlık kurulu raporunda ise bu hususta bir değerlendirmenin bulunmadığı, yalnızca kısıtlanmasına gerek olmadığı bildirilmiştir.

Kısıtlı adayına konulan psikoz hastalığının devam edip etmediğinin, kısıtlama sebebinin bulunup bulunmadığının tespiti için sözü edilen raporlarla birlikte ... na sevk edilerek rapor alınıp, hasıl olacak neticeye göre bir karar verilmesi gerekir. Bu husus nazara alınmadan yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile hüküm kurulması,