Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2019/22095 K.2019/8570

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

03.02.2012 tarih ve 28193 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 31.01.2012 tarih ve 6273 sayılı Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. maddesi ile 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''hukuki ve cezai sorumluluk'' ibaresi ''hukuki sorumluluk ile idari yaptırım'' olarak değiştirilmiş, 6273 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle,

''Bu kanun hükümlerine göre suç karşılığı uygulanan yaptırımı, idari yaptırıma dönüştürülen fiiller nedeniyle,

a) Soruşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığınca,

b)Kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında mahkemece, idari yaptırım kararı verilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, Yargıtay'ın ilgili dairesinde bulunan dosyalar hakkında ise ilgili dairece, bu kanuna göre işlem yapılmak üzere dava dosyası hükmü veren mahkemeye gönderilir ve bu mahkeme tarafından duruşma yapılmaksızın karar verilir.'' şeklindeki 5941 sayılı Kanuna geçici 3. maddenin 7. fıkrası eklenmiştir.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesi;

"(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.

(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir.",

"Mahkemenin karar verme yetkisi" başlıklı 24. maddesi;

"(1) Kovuşturma konusu fiilin kabahat oluşturduğunun anlaşılması halinde mahkeme tarafından idarî yaptırım kararı verilir.",

"Başvuru yolu" başlıklı 27. maddesi;

"(5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir...

...(7) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir.",

"İtiraz yolu" başlıklı 29. maddesi;

"(1) Mahkemenin verdiği son karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yapılır.

(2) İtirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir.

(3) Mahkeme, her bir itirazla ilgili olarak “itirazın kabulüne” veya “itirazın reddine” karar verir..." hükümlerini amirdir.

5271 sayılı CMK'nin "Duruşmanın sona ermesi ve hüküm" başlıklı 223. maddesi;

"(1) Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.",

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un "Temyiz ve karar düzeltme" başlıklı 8. maddesi;

"(1) Bölge adliye mahkemelerinin, 26.9.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazetede ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 322 nci maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326 ncı maddeleri uygulanır.

(Ek cümle: 1/7/2016-6723/33 md.) Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez. (Ek cümle: 6/12/2006-5560/29 md.) Yargıtay ceza daireleri ile Ceza Genel Kurulu kararlarındaki yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, ilgili ceza dairesi veya Ceza Genel Kuruluna başvurabilir."

1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı üçüncü faslının "Temyizi kabil olan ve olmayan hükümler" başlıklı 305. maddesi;

(Değişik: 2789 - 21.01.1983) Ceza Mahkemelerinden verilen hükümler temyiz olunabilir. Ancak, onbeş sene ve ondan yukarı hürriyeti bağlayıcı (Değişik ibare: 5218 - 14.7.2004 / m.1/C-3) "cezalara" ait hükümler hiç bir harç ve masrafa tabi olmaksızın Yargıtayca re'sen tetkik olunur.

1. (İptal: Anayasa Mahkemesi'nin 7.10.2009 tarih ve 27369 sayılı R.G.'de yayımlanan, 23.7.2009 T., 2006/65 E. ve 2009/114 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.)

2. (Değişik: 3842 - 18.11.1992) Yukarı sınırı (Değişik ibare: 5219 - 14.7.2004 / m.3/B) "onmilyar" lirayı geçmeyen para cezasını gerektiren suçlardan dolayı verilen beraat hükümleri,

3. Bu Kanun ile sair kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümler,

Temyiz olunamaz.

Bu suretle verilen hükümler tekerrüre esas olmaz. Ancak haklarında 343 üncü madde hükümleri dairesinde Yargıtaya başvurulabilir."

hükümlerini amirdir.

Buna göre; 6273 sayılı Kanunla değişik 5941 sayılı Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen kısaca "karşılıksız işlemine sebebiyet verme" suçu olarak adlandırılan suçun vasfı "kabahat" ve yaptırımı "idari tedbir kararı" olarak değiştirilmiş, verilen idari yaptırım (tedbir) kararlarına karşı ancak "itiraz" kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüştür.

Temyize konu somut uyuşmazlıkta; mahkemece yapılan yargılama sonucunda sanığın eyleminin önceden suç olarak düzenlenmişken, 6273 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi nedeniyle kabahate dönüşmesi nedeniyle, sanık hakkında "çek düzenlemek ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına" şeklinde idari bir yaptırım kararı verildiği, bunun dışında ayrıca bir beraat kararı verilmediği, öte yandan eylemin kabahat değil suç oluşturduğuna dair bir temyiz itirazının da bulunmadığı, itiraz merciinin sanığın itirazına yönelik olarak "kararın daha önceden Yargıtay incelemesinden geçmiş olması nedeniyle karara karşı ancak temyiz yolu açık olmakla karar verilmesine yer olmadığına" karar verildiği ve yerel mahkemece dosyanın Yargıtay'a gönderildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyleyken, ortada temyiz kanun yoluna başvurmayı gerektirir mahiyette bir beraat kararı (hüküm) bulunmadığı, sanığın eyleminin kabahat değil suç oluşturduğundan bahisle hükmün bozulması gerektiğini belirten bir itiraz veya temyiz dilekçesi de olmadığı, mahkemece verilen idari yaptırıma karşı "itiraz" kanun yolunun açık olduğu, bu haliyle itirazı incelemekle görevli merci tarafından bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla,