Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/11063 K.2008/4788

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av. Müberra Beyazadam gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında bayilik sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin 1994 yılından beri ... Marka ürünlerin satış ve servis hizmetini verdiğini, ... ... yakasında büyük başarı elde eden davacı şirketin promosyon ve reklam harcamaları yaptığını, 2001 yılında ...

Yakasının iki ayrı bayiliğe bölündüğünü, 2004 yılından itibaren aynı bölgedeki distribütör firmaya destek sağlanarak haksız rekabet ortamı yaratıldığını, 1994 yılından beri 4.000.000 Euro' nun üzerinde alım yapan davacı şirketin 11.000 Euro tutarındaki çekin 23.11.2004 tarihinde bankaya verilerek karşılıksız şerhi yazdırıldığını, davalı ile çekin 1 hafta sonra ödeneceği konusunda daha önce anlaşma sağlanmasına rağmen bu durumun sözleşmenin feshinin nedeni olarak kullanıldığını, davalının 22.11.2004 tarihli ihtarla sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini, fesih bildiriminin haksız ve kötüniyetli olduğunu,

çekin yazdırıldığı tarihte davalının elinde toplam 20.000 YTL tutarında 2 adet banka teminat mektupları ve rehinler bulunduğunu, davalının haksız fesih nedeniyle davacıya zarar verdiğini, ayrıca müvekkilinin %2 oranında risturn alacağı mevcut olduğunu ileri sürerek 228.000 YTL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, taraflar arasında 25.10.1996 tarihinde başlayan sözleşmenin feshe kadar yenilenerek devam ettiğini, bayinin ödeme güçlüğüne düşmesinin fesih nedeni olarak 14.maddede düzenlendiğini, Temmuz 2007’den itibaren 8 adet çekin bedelinin ödenmediğini, feshin haklı olduğunu, davacının tazminat ve risturn alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre sözleşmenin feshi haksız ise de davanın haksız fesih nedeniyle tazminata ve risturn alacağına hak kazandığını kanıtlayamadığı, manevi tazminat gerektiren bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre manevi tazminat talebinin reddinde isabetsizlik bulunmadığından davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında 25.10.1996 tarihli bayilik sözleşmesi düzenlenmiştir.

Sözleşme uyarınca davacı şirket davalının Türkiye distribütörü sıfatıyla ... marka fotokopi ve fax cihazlarını ve bunların malzeme ve yedek parçalarını pazarlayacak, tamir ve bakım hizmeti sağlayacaktır. Sözleşmenin 14.maddesinde bayinin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi, ödeme güçlüğü içerisine düşmesi halinde davalının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme hakkı bulunduğu hükme bağlanmıştır.

Davacı da bu hükme dayanarak 22.12.2004 tarihli ihtarla sözleşmeyi feshettiğini bildirmiştir. Bilirkişi raporunda davalının elinde bulunan karşılıksız çekin sözleşmenin 13.maddesi uyarınca verilen teminat mektuplarının paraya dönüştürülmesi suretiyle tahsili olanağının bulunduğu, bu işlemi yapmadan sözleşmeyi fesheden davalının sözleşmeyi haksız olarak feshettiği belirtilmiştir.

Davacının sözleşmenin haksız feshinden dolayı uğrayabileceği zararı davalıdan talep edebilir. Bilirkişi kurulu davacının zarar iddiasını kanıtlayamadığını raporunda belirtmiştir. BK’ nun 98.maddesi uyarınca borçlu genel olarak her kusurundan sorumludur. Haksız fiillerle ilgili hükümler kıyas yoluyla sözleşmeye aykırı hareketlerde de uygulanır. Atıf yapılan BK’ nun 43.maddesine göre hakim hal ve durumun icabına ve hatanın ağırlığına göre tazminata hükmeder.

Mahkemece anılan hüküm gözetilerek davacının kar kaybı talebi yönünden bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle reddi doğru olmadığı gibi, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan risturn alacağı ile ilgili teamül gözetilerek risturn alacağı olup olmadığı üzerinde durulmadan karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.