Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/11563 K.2008/7097

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı, kendisinin dava dışı...’ dan 1.000 YTL ödünç para aldığını ve karşılığında 1.750 YTL tutarında bono düzenlendiğini, bononun tarih ve lehtar kısımlarının boş olduğunu, borcunu dava dışı şahsa ödemek istediğinde kendisinden çok fazla para istenmesi sonucu ödeme yapmadığını, daha sonra bu kişinin bononun miktar kısmında tahrifat yapıp lehtar kısmına da dava dışı ... isminin yazılıp, bononun davalı ... tarafından takibe konduğunu ve kendisinden icra kanalı ile 14.000 YTL para tahsil edildiğini, bu nedenle dava açma zarureti doğduğunu belirterek dava konusu senetten dolayı borcunun 1.750.00 YTL olduğunun tespiti ile kendisinden fazla tahsil edilen 12.500.00 YTL’ nin yasal faizi ile davalıdan alınmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın icra takibinin kesinleşmesinden itibaren (1) yıl içinde açılması gerektiği, oysa davanın (1) yıl sonra açıldığını öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacı aleyhine girişilen takipte ödeme emrinin davacıya 09.10.2003 tarihinde tebliğ edildiği, davacının mal beyanı dilekçesi ile birlikte borca itiraz ettiği, menfi tespit ve istirdat davalarının takibin kesinleşmesinden itibaren (1) yıl içinde açılması gerektiği, oysa davanın bu süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesi ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık senet nedeni ile borçlu olmadığının tespitine, icra kanalı ile tahsil edilen bedelin istirdadına ilişkindir. Kural olarak borçlu icra takibinden sonra yeni takip sırasında borç ödeninceye kadar borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabilir. (Bkz. Prof.B.Kuru İcra ve İflas Hukuku el kitabı s-311) Somut olayda icra kanalı ile davacı borçludan çeşitli tarihlerde tahsilatlar yapılmıştır. Son tahsilat tarihi ise 26.11.2007’ dir.

İstirdat davalarında ise İİK’ nun 72/7.maddesinde öngörülen (1) yıllık süre son ödeme tarihinden itibaren başlar.(Bkz.M.Oskay-C.Koçak-Doç.Dr.A.Deynekli-A.Doğan İİK şerhi s-2235) Hal böyle olunca mahkemece yukarıda açıklanan hususlar üzerinde durulup değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.