Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/11846 K.2009/9012

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali-menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde davalı-karşı davacı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de, miktar itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin davalı aleyhine Ankara 15.İcra Müdürlüğünün 2000/12052 sayılı dosyasından takibe geçtiğini, davalının takip konusu borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, takip konusu alacağın konkordato ve gayrimenkul icra dosyası ile ilgisi bulunmadığını, Ankara 7.Ticaret Mahkemesinin 1995/655 sayılı dosyasında görülen davada davalının borçlu olduğu tespit edilerek menfi tespit talebinin reddedildiğini, davalının takibe itirazının yerinde olmadığını ileri sürerek davalının itirazının iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevabında, 12.12.1994 tarihli protokolün Gayrimenkul İcra Müdürlüğünün 1993/381 sayılı dosyasında konu edilen borcun teminatı olarak düzenlendiğini, ödemelere başlanmadığı için 7.Ticaret Mahkemesinin 1995/655 esas sayılı dosyadan görülen menfi tespit davasının reddedildiğini, davacıya olan borcun konkordato şartlarına göre ödendiğini,davacıya müvekkilinin borcu bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Bu dosya ile birleşen Ankara 8.Ticaret Mahkemesinin 2005/529 Esas, 2005/687 karar sayılı dosyada davacı Mehmet Aktürk protokolde yazılı 6000 DM borcu 1993/381 sayılı takip dosyasına konu borcun teminatı olduğunu, takip dosyasına konu borcun ödendiğini ileri sürerek 2000/2052 sayılı takibin ve protokolün iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre davalının 6.000 DM borcu ödediğine ilişkin belge sunmadığı, davalının itirazında haksız olduğu gerekçesiyle itirazın iptali davasının kabulüne, menfi tespit davasının reddine karar verilmiş, hüküm davalı (karşı davacı) tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalının konkordato mühlet talebi kabul edilerek 01.08.1995 tarihinden itibaren mühlet verilmiş, mahkemece 11.07.1996 tarihli kararla konkordatonun tasdikine karar verilmiştir.Davacının dava konusu yaptığı 6000 DM bedelli senet konkordatoya yazdırılmamıştır.

İİK.nun 303.maddesine göre tasdik edilmiş ve kesinleşmiş konkordato alacağını konkordatoya yazdırmamış alacaklılar için de mecburidir. Borçlu bu alacaklılara da konkordatoya yazılmış diğer alacaklar için tasdik kararında belirtilen şartlara göre ödeme yapmalıdır.

Davacının dayandığı belgede alacak yabancı para olarak ifade edilmiştir.

Yabancı para alacaklılarının aynen mi yoksa Türk Lirasına çevrilerek mi, çeviri yapılırsa hangi tarihteki kur üzerinden çevirinin yapılacağı konusunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Konkordatoya tabi alacaklar arasında eşitlik bulunduğundan alacağın Türk Lirası karşılığının konkordatoda dikkate alınması gerekir. Zira İİK.nun 303.maddesinde konkordato hükümlerinden etkilenmeyecek alacaklar arasında yabancı para alacakları gösterilmemiştir.

Yabancı para alacaklarının Türk Lirasına çevrilme tarihinin konkordato mühletinin verildiği tarih olarak kabul edilmelidir. Zira mühletin verildiği tarih özellikle çoğunluk hesabı yönünden tüm alacaklar için ortak bir zaman kesitidir. Bu durumda mahkemece yabancı para alacağının mühletin verildiği 01.08.1995 tarihindeki Türk Lirası karşılığının tespit edilip konkordato tasdiki koşulları da gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken bu yönler gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesinde isabet görülmemiştir.