Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/4868 K.2008/12550

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince her ne kadar duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de, miktar itibariyle bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 17/08/2001 tarihli Satış Noktası Raf Ünitesi Ariyet Sözleşmesi ve 24/12/2002 tarihli ek protokol imzalandığını, sözleşme uyarınca sigara ürünlerinin satışı ve teşhiri amacıyla bayiye ariyeten sigara raf ünitesi verilip, bu ünitelerin muhatapça işletilen satış noktasında ortaklaşa kararlaştırılan yere monte edildiğini, sözleşme uyarınca davalı bayiinin 3 yıl boyunca raf ünitelerini kullanmayı taahhüt ettiğini, davacı şirketin onayı olmadan sökmemeyi ve raf ünitelerinin yerini değiştirmemeyi yükümlendiğini, buna rağmen davalı bayii tarafından raf ünitelerinin işyerinden söküldüğünü,

keşide edilen ihtarname ile sözleşmeye aykırılıkların giderilmesinin istendiğini, ancak sonuçsuz kaldığını, ikinci bir ihtarname ile davalının 4.050 ABD Doları cezai şartı ve 110.000.000 TL masrafı faiziyle birlikte ödemesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağının bildirildiğini, davalının herhangi bir ödeme yapmadığını iddia ederek 4050 ... Doları cezai şartın ve 110.000.000 TL masrafın reeskont faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, müvekkilinin işyerine davacı şirketin ürünlerinin teşhir ve satışı için monte edilen raf ünitelerinin 2 yılı ... süre kullanıldığını, 23/10/2003 tarihinde davacı tarafından düzenlenen tutanak ile ... bir şekilde teslim aldığını ve böylece ariyet sözleşmesinin taraflarca sona erdirildiğini, 1 ay sonra davacının ihtarname keşide ederek raf ünitesinin eski yerine monte edilmesini aksi takdirde sözleşmede belirtilen 4.050 USD cezai şartın ve satış noktasına yapılmış olan tüm harcamaların tahsil edileceğini ihtar ettiğini, müvekkilinin cezai şart içeren bir sözleşmeyi imzalama iradesi hiçbir zaman oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davacı vekili 21/02/2006 tarihli celse montajla ilgili taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Mahkemece taraflar arasındaki sözleşme ile davacıya cezai şart talep etme imkanının davalının ... bir fiiline, yani satış yerinde sigaraların sergilenmesi için başka bir raf ünitesi monte edilmesi için 3. kişilerle sözleşme yapmasına münhasır kılındığı,

belirli bir davranış için öngörülen bu cezai şartın, raf ünitesinin ... alınmadan yerinden söküldüğü gibi genişletici bir yoruma tabi tutulamaz ve başka bir sözleşmeye aykırı davranışa teşmil edilemez, bu nedenle sözleşmenin 6. maddesine göre cezai şart talep etmek için bu hükümde aranan davalı davranışının gerçekleştiğinin davacı tarafından kanıtlanamaması nedeni ile cezai şart talebinin dayanağının bulunmadığı ve sözleşme ilişkisinin sona ermesi nedeni ile davalının raf ünitesini teslim aldığı gerekçesi ile montaj talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, ceza koşuluna ilişkin istem yönünden davanın reddine karar verilmiş,

hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 6. ve 2. maddeleri gözetildiğinde yerel mahkemenin gerekçesi isabetsizdir. Ancak, taraflar arasında düzenlenen 23.10.2003 tarihli tutanak başlıklı bir belge dosyaya sunulduğuna göre B.K.’nun 158/2. maddesi çerçevesinde bu belgenin mahkemece tartışılarak, sonucuna uygun bir hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.