Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/10602 K.2009/11946

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek. Av. ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin Ankara Şehirlerarası Terminalini işletmek üzere davalıdan 28.11.2000 tarihinde kiraladığını, sözleşmenin 10. maddesi uyarınca müvekkilinin olağan tamiratı gerektirmeyen, fakat kamu hizmetlerinin yürütülmesi ve hizmet veriminin artırılması için imalat ve onarımlar yaptırdığını, AŞTİ kompleksindeki santralin günün şartlarına göre verilen hizmetlere yeterli olmadığından değiştirilmesi sonucu müvekkilinin müteahhit firmaya 703.519.524.000 TL ödeme yaptığını, davalının bu bedeli müvekkili firmaya ödemekten kaçındığını,

B.K.’nun 249. maddesi uyarınca kiralayanın kiralananı sözleşmede öngörüldüğü şekilde kullanıma elverişli durumda bulundurma borcu bulunduğunu, davalının davranışının anılan hükme aykırı olduğunu ileri sürerek 703.519.524.000 TL’nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, davacının sözleşmede öngörülen kira borcunu ödemediğini, kira alacağının tahsili amacıyla açılan davaların derdest olduğunu, 1995 yılında faaliyete geçen terminalin 4 yılda fevkalade tamirat istemesinin hayatın olağan akışına aykırı bulunduğunu, terminalde yapılan yenileme ve değişikliklerin davalı tarafından icra edildiğini, santralin yetersizliği ile ilgili davalıya bir başvurunun bulunmadığını, davacının zamanında bakım yapmamasının santralin değiştirilmesini zorunlu kılması halinde davacının alacak talebinin dinlenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia,savunma ve toplanan delillere göre sözleşmenin 10. maddesinde öngörülen prosedürü işletmeden açılan davanın dinlenemeyeceği, davacının bildirimsiz olarak değiştirdiği santral bedelini talep edemeyeceği, davacının 10. maddeye uygun işlem yaptığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 10. maddesinde tesise ilave niteliğinde olmayacak, olağan kullanımdan meydana gelecek tamirat, onarım ve benzeri işler hariç, günün şartlarına göre kamu hizmetlerinin ve verimin artırılması için zaruret bulunan diğer

../.. -sayfa2-

işlerin Belediye tarafından yapılacağı, kiracının ihtarına rağmen iki aylık süre içinde Belediyenin bu işlerin yapımına başlamaması halinde kiracı tarafından yapılacağı, Fen İşleri Daire Başkanlığı’nda oluşturulacak bir komisyon ile tespit olunacak miktarın kiradan mahsup edileceği hükme bağlanmıştır. Davacının dava konusu yaptığı santralle ilgili harcamaları kira bedelinden mahsup edebilmesi için öncelikle 10. maddedeki prosedüre uygun davranması gerekir.

Davacının Belediye Başkanlığına hitaben yazdığı 15.06.2001 tarihli ve 18.11.2002 tarihli yazıları değerlendirilerek bu yazıların 10. madde uyarınca davacıya santral bedelini kira borcunda mahsup etme hakkı verip vermediği üzerinde durulup varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

-KARŞI OY YAZISI-

Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 10. maddesi “tesise ilave niteliğinde olmayacak, olağan kullanımdan meydana gelecek tamirat, onarım ve benzeri işler hariç, günün şartların göre kamu hizmetlerinin ve veriminin artırılması için zaruret bulunan işler Belediye tarafından yapılır. Kiracının ihtarına rağmen iki aylık süre içinde Belediye bu işlerin yapımına başlamadığı takdirde kiracı tarafından yapılır. Fen İşleri Daire Başkanlığında oluşturulacak bir komisyon ile tespit olunacak miktar kiradan mahsup edilir.” hükmünü içermektedir.

Anılan hüküm gereği davalı birleşen davacının tesise yaptığı harcamaların kira bedelinden mahsup edilmesi için öncelikle 10. maddedeki prosedürü uygulaması gerekir. Ne var ki, 10. maddedeki prosedürün takip edilerek ve harcamalara ilişkin olarak davalı birleşen davacının muaccel bir alacağı bulunduğuna dair bilgi ve belge bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece muaccel hale gelmemiş olan bir alacağın kira borcuna mahsubu düşünülemez ve prosedür uygulanmadan alacak talep edilemez. Davacının 15.06.2001 ve 18.11.2002 tarihli yazıları sözleşmenin 10. maddesine uygun bir yazı olarak kabul edilemeyeceğinden yerel mahkeme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma görüşüne katılamıyorum.