Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/3181 K.2009/9948

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalı vek.Av...in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili aleyhine icra takibine konu senetteki imzaların kooperatif yetkililerine ait olmadığını,müvekkili kooperatif aleyhine icra takibine girişilebilmesi için çift imzanın bulunması gerektiğini, ancak tek imza bulunduğunu, senetteki ihdas nedeninin “nakden” olarak düzenlendiğini, kooperatifin ödünç para almasının söz konusu olmadığını belirterek müvekkilinin takibe konu senet nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, senetteki imzaların kooperatif adına yetkili kişilerce imzalandığını bildirerek davanın reddine, %40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının iddialarını usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine, davacının haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılmakla, %40 tazminatın davacıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davacı kooperatifin borçlusu olarak göründüğü bono nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti hususunda İİK’nun 72.maddesi uyarınca açılmış bulunan menfi tespit davası olup, davacı taraf bono karşılığında kooperatife herhangi bir ödünç para girişinin olmadığı iddiasında bulunmuş, bononun lehdarı olan davalı ise davanın reddini savunmuştur.

Davaya ve takibe konu bono 15.12.2005 tanzim tarihli olup, ihdas nedeni hanesinde “nakden” ibaresi bulunmakta, tüm yasal unsurları içermektedir. Mahkemenin de kabul ettiği üzere geçerli olan bir bononun illetten mücerret olduğu kuşkusuzdur. Ancak davacı da tüzel kişiliği olan kooperatiftir. Nasıl faaliyet göstereceği yasa ve ana sözleşmeyle belli olup borçlanması dahil tüm işlemlerinin usulüne uygun olarak tutulması zorunlu defter ve kayıtlarına işlenmesi gerekmektedir. Davacı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde inceleme ve araştırma yapılmamıştır.

Bu durumda mahkemece, kooperatif defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, kooperatifin uyuşmazlık konusu senedin düzenleme tarihi ve öncesinde mali yapısının incelenmesi, borçlanmayı gerektirir durumunun olup olmadığının belirlenmesi,kayıtlarında senedin var olup olmadığının açıklığa kavuşturulması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiştir.