Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/8084 K.2010/2297

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalı vek.Av....'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, taraflar arasında süre gelen ticari ilişkide davalının (4) adet fatura bedelinden kaynaklanan borcunu kısmen ödediğini, bakiye tutarı ödemesi için keşide edilen ihtarnameden sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hak saklı kalmak kaydı ile 116.137.92 USD’nin fatura tarihlerinden işleyecek Devlet Bankalarının USD cinsinden dövize uygulanan en yüksek oranda reeskont faizi ile birlikte BK’nun 83.maddesi gereği fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, alacağın 7.2.2005 günlü belge ile ... Tohumculuk ve Tic.Ltd.Şti.’ye temlikine dair belge sunularak, temlik eden şirket davaya devam etmiştir.

Davalı vekili, davacının yurt dışı firma olup, teminat yatırması gerektiğini, tahkim sözleşmesi olduğundan görevsizlik kararı verilmesini, davacı ile varılan mutabakat sonucu keşide edilen faturalarla mahsup suretiyle borcun ödendiğini, borçlu bulunulmadığını, aksi durumda ise ürünle ilgili sorunların giderilmesi için yapılan masrafların tespitiyle bu tutarın takasını istemiştir.

Mahkemece, alacağın yabancı firma tarafından temliki nedeniyle teminat alınmadığı, tahkime yönelik sözleşmenin taraflar arasında yapılmadığından tahkim itirazının reddedildiği, iddia, savunma, gümrük müdürlüğünden gelen cevabi yazılar da değerlendirilerek taraf defterlerinin incelenmesi ile düzenlenen bilirkişi raporları, davalının ayıplı mal ile ilgili iddiasını kanıtlayamaması üzerine temlik alan davacı şirket yetkilisinin malın ayıplı olmadığına dair yemin beyanı, toplanan delillere göre davanın kısmen kabulüne, 110.372.05 USD’nin temerrüt tarihi olan 6.6.2002’den 3095 sayılı Yasa’nın 4/a maddesi gereğince işleyecek yasal faizi ile BK’nun 83.maddesine göre davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, 02.03.2004 tarihinde teminat göstermekle yükümlü davacı yabancı şirket tarafından açılmıştır. Mahkemece 25.10.2004 günlü oturumdan MÖHUK’nun 32.maddesi gereğince takdir edilen 25.000.000.000 TL teminatın davacı tarafça gelecek celseye kadar mahkeme veznesine yatırılmak üzere kesin süre verilmiş, yargılama devam ederken 7.2.2005 tarihli temlik sözleşmesi ile davacı alacağını ... Tohumculuk ve Tic.Ltd.Şti.’ye temlik etmiştir.

HUMK’nun 97.maddesi hükmü gereğince teminat göstermekle yükümlü olan gerçek veya tüzel kişinin sırf teminat yükümlülüğünden kurtulmak için alacağını Türkiye’de ikametgahı bulunan bir Türk’e temlik edip onun aracılığıyla açılmış olan davaya devam etmek isteyerek teminat gösterme yükümlülüğünden kurtulması mümkün değildir. Çünkü böyle bir temlik kanuna karşı hile niteliğinde olduğundan geçersizdir.

Mahkemece açıklanan bu yön gözetilmeden davaya devam olunarak esastan karar verilmesi doğru değildir.