Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/4145 K.2010/12872

Taraflar arasındaki çek iptali-menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilince davalıdan satın alınacak mallara karşılık olmak üzere toplam 19.347 TL tutarlı 5 adet çek keşide edilerek davalıya verilmiş ise de, mal teslimi yapılmadığı gibi bedelsiz kalan bu çeklerin de iade edilmediğini belirterek çekler nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, isticvap davetiyesi tebliğine rağmen duruşmaya gelmeyen ve beyanda da bulunmayan davalının bu çekleri teslim edeceği mallara karşılık davacıdan aldığı ve edimini ifa etmediği ve böylece çeklerin bedelsiz kaldığının kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı yanca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı vekili, müvekkili tarafından davalıdan satın alınacak mallara karşılık olmak üzere toplam 19.347 TL tutarlı 5 adet çek keşide edilerek davalıya verildiği ancak avans olarak verilen bu çekler karşılığında teslimi gereken mallar teslim edilmediğinden çeklerin karşılıksız kaldığı iddia edilmiş ise de; dava konusu çeklerin iddia edildiği gibi davalı yana verilip teslim edildiğine dair usulüne uygun bir delil dosya içerisine ibraz edilmemiştir.

Bu yönün göz ardı edilerek yapılan icapsız isticvap davetiyesi gerekçe gösterilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Kaldı ki, kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerekir.

BK.nun 182.maddesi uyarınca “ aslolan peşin satış olup, peşin satışa konu mal ve satış bedeli aynı anda ifa edilir.Bu kuralın aksini iddia eden davacının çeklerin avans olarak verildiği ve mal teslim edilmediği yolundaki iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerekmektedir. Başka bir anlatımla somut olayda ispat yükü davacı taraftadır. Mahkemece ispat yükünün tayininde yanılgıya düşülerek eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.