Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/9171 K.2011/5542

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin davalıya aralarındaki sözleşmeyi, sözleşme süresinin bitiminden 1 ay önce gönderdiği ihtarname ile yenilemeyeceğini ihbar ettiği ve 10.000 TL’lik teminat mektubunun iadesini talep ettiğini, davalının müvekkilinden herhangi bir alacağı olmamasına ve müvekkilinin sözleşmeye aykırı davranışı bulunmamasına rağmen teminat mektubunu iade etmeyerek nakde çevirdiğini bildirerek 10.000 TL’ nin ihbar tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yetki itirazında bulunmuş, davacının sözleşmeyi, sözleşmede belirtilen sürede feshetmediği gibi davacının sözleşmeye de aykırı davrandığını, teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinde yasaya aykırılık bulunmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliler ve bilirkişi raporuna göre, davacının sözleşmeyi feshetmekte kusurlu olduğu ve fesih için sözleşmede belirlenen süreye uymadığı anlaşılmakta ise de, davalının 1775 nolu cevabi ihtarnamesinde sözleşmenin fesih şekline itiraz etmeyerek eksik alımdan dolayı alacaklı olduğunu bildirdiğinden davada ihbar süresine uyulmadığı itirazının haklı olmadığı, davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ek protokolde bayiinin bir ayda alabileceği LPG miktarının boş bırakıldığı, davalı vekili tarafından ibraz edilen ek protokol örneğinde ise bu kısmın 10 olarak yazılı olduğu,

davalının, davacının sözleşmedeki boşlukları sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğuna ilişkin teklif ettiği yemini eda etmediğinden davacının iddiasını ispatladığı gerekçeleriyle davanın kabulü ile 10.000 TL alacağın dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki 28.10.2003 tarihli Bayilik Sözleşmesinin 11-1 maddesinde, sözleşmenin 5 yıl süre ile geçerli olup, bu sürenin sonunda tarafların asgari 6 ay önce yazılı olarak feshi ihbar etmedikçe anlaşmanın 2 yıl daha uzatılmış olacağı, 8.1 maddesinde, bayiinin sözleşme süresi bitmeden akdin feshi veya bayiinin başka bir LPG dağıtım firmasından LPG ikmali hallerine karşılık davalı HABAŞ’ın doğmuş veya doğacak her türlü alacağına, zarar ve ziyanına, kâr mahrumiyeti ve cezai şarta karşılık teminat olmak üzere 15.000 TL’lik banka teminat mektubu vereceği, 11.6 maddesinde de,

anlaşmanın hitam tarihinden önce Bayii tarafından tek taraflı olarak feshedilemeyeceği, feshedildiği veya feshine sebebiyet verildiği takdirde bayiinin, HABAŞ’a mukavelenin hitam tarihine kadar satın alacağı LPG bedelinin %20’sini ayrıca cezai şart olarak ödeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yine, taraflar arasındaki sözleşmenin hitam tarihinin 28.10.2008 olduğu, davacının sözleşmenin bitim tarihinden önce 17.09.2008 tarihli ihbarname ile tek taraflı olarak sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirdiği dosya kapsamı ile sabittir. Mahkemece davalının 1775 sayılı cevabi ihtarnamesinde sözleşmenin feshi şekline itiraz etmediği kabul edilmiş ise de.

09.02.2009 tarihli 1775 sayılı ihtarnamede “….. sözleşmenin 11. maddesi gereği de sözleşmenin bitimine 6 ay kala taraflara fesih bildiriminde bulunulmadığı takdirde anlaşma aynı şartlarla 2 yıl daha uzamış olacaktır…. Ancak, kayıtların incelenmesinden muhatabın sözleşmenin bitimine 6 ay kala fesih bildiriminde bulunmadığı gibi…….. Bu durum muhatap yönünden müvekkil şirketle imzaladığı sözleşmeye aykırılık oluşturmaktadır.

Buna aykırı davranışın müeyyidesi de aynı Protokolün 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre muhatabın eksik aldığı LPG tutarı olan 273.013 ton LPG’nin %20’sini müvekkile cezai şart olarak ödemesi gerekir” demek suretiyle davalı tarafından cezai şart talebinde bulunulduğu ve açıkça süresinden önce fesih bildirimine itiraz edildiği anlaşıldığından mahkemece aksi kabul edilmek suretiyle yazlı gerekçelerle davanı kabulü doğru görülmemiştir.