Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/16462 K.2012/5534

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, davalı şirketin 4 adet bonoya dayanarak müvekkilleri ile birlikte dava dışı ... Bilgisayar Ltd. Şti aleyhine genel haciz yolu ile icra takibine giriştiğini, bonolarda müvekkillerinin borçlu olarak görünmediğini, cirolarının da bulunmadığını, borçlu ... Bilgisayar Ltd. Şti tarafından bonoların davalı şirkete teminat amacıyla verildiğini ileri sürerek, müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların bonoların düzenleme tarihi itibariyle bonoların keşidecisi ... Bilgisayar Ltd. Şti'nin iki ortağı olup, temsil ve ilzama münferiden yetkili kişiler olduğunu, davacıların şirket kaşesi üzerinde birer kaşenin dışında diğer imzalarının bulunduğunu, davacıların bono bedellerinden avalist sıfatıyla şahsen sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller neticesinde davacıların borçtan avalist sıfatı ile sorumlu olduğu davacıların bonoların ... Bilgisayar Ltd. Şti tarafından teminat senedi olarak davalı şirkete verildiği iddialarını da usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı, davacı taraf son celsede bonoların zamanaşımına uğradığını belirtmiş ise de, davalı vekilinin bu şekilde iddianın genişletilmesine muavafakat etmediği zamanaşımı nedeniyle menfi tespit talebinde bulunulmadığından bu hususun re'sen dikkate alınamayacağı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davacıların aval veren sıfatıyla sorumlu tutularak yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine 03.04.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Menfi tespit davasına konu bonoların vade tarihleri 10.01.2000 olup, lehdar ... Bilgisayar Ltd. Şti. tarafından 06.01.2009 tarihinde ilamsız icra takibine konu edilmiştir. Vade tarihine göre bonolar zaman aşımına uğramıştır.

TTK’nun 614. maddesine göre lehine aval verilen kişinin borcu batıl olsa bile, avalistin sorumluluğu devam eder. Buna karşılık lehine aval verilen kişinin borcu zamanaşımına uğramışsa avalistin borcu da sona erer. Aval ancak senet nedeniyle borçlu olan kişi lehine verileceğinden o kişinin sorumluluğu zaman aşımı nedeniyle ortadan kalkınca, artık avalistin de borcundan kurtulması gerekir.

(Arslanlı, Halil: Ticari senetler Dersleri, İstanbul 1952; Poroy Reha / Tekinalp Ünal: Kıymetli Evrak Hukuk Esasları; 14.B İstanbul 1995, S.217; Öztan, Fırat: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 1976, s.467)

Takip ve dava konusu senetler zamanaşımına uğradığından senet lehtarı TTK hükümlerine dayanarak aval verenin senettin dolayı sorumlu tutulması talep edemez. Davacı da bu senetten dolayı davalıya borcu bulunmadığını bildirerek menfi tespit davası açmıştır. Maddi vakıaları bildirmek taraflara, bildirilen maddi vakıaların hukuki nitelendirmesini yapmak hakimin ödevidir. (HMK..m.33) Davacı bu senetler nedeniyle sorumluluğunu gerektiren bir neden bulunmadığını ileri sürerek bu davayı açtığına göre mahkemece açıklanan yönler gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmalıdır. Sayın çoğunluğun onama yönündeki görüş ve düşüncesine katılamıyorum.