Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/3750 K.2013/8524

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı ...

Tarım Kimya Ltd Şti vekili, müvekkili şirket tarafından davalıya toplam 106.000,00 TL bedelli 6 adet çekin alım satım karşılığında avans olarak verildiğini, çek bedellerinin davalı yanca tahsil edildiğini, davalının bu çeklere karşılık 30.12.2008 tarihli 17.925,97 TL bedelli fatura ile mal teslim ettiğini ve öte yandan 17.12.2008 tarihinde 9.200,00 TL, 16.02.2009 tarihinde 3.500,00 TL ve 30.03.2009 tarihinde 14.000,00 TL olmak üzere toplamda 26.700,00 TL parayı müvekkili şirket hesabına havale gönderdiğini, dolayısıyla müvekkili şirkete toplamda 44.625,97 TL'lik mal ve para verildiğini,

müvekkil şirketin davalı şirketten 61.374,03 TL alacağının bulunduğunu, borcun ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibinin davalının itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Endüksiyon Bobinaj Ltd Şti vekili, müvekkili şirketin davacıya borcunun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davacı ... Endüksiyon Bobinaj Ltd Şti vekili, taraflar arasında 01.02.2008 tarihli düzenlenen kira sözleşmesi nedeniyle davalı şirketin müvekkili şirkete takipte belirtilen miktarda birikmiş kira borcunun bulunduğunu, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalının itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dava davalısı ... Elektrik ve Plastik Ltd Şti vekili, taraflar arasında kira ilişkisi bulunmadığını, sözleşmede müvekkilinin taraf olmadığını, kaldı ki sözleşmenin kira sözleşmesi olarak nitelendirilemeyeceğini belirterek davanın reddine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, asıl ve birleşen davada tarafların aynı olup, aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan her iki dava dosyasının birleştirildiği, asıl davada davacının çeklerin avans karşılığında verildiğini ve çek bedellerini karşılayacak şekilde mal teslimi yapılmadığını yazılı delillerle ispatlayamadığı, davacının davalıya yemin teklifinde bulunmadığı, birleşen dava yönünden ise, davacının dayandığı sözleşmenin kira akdi olarak kabul edilmediği,

taraflar arasında kira akdinin kurulduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl davanın davacısı ... Tarım Kimya Ltd Şti ve asıl davanın davalısı birleşen davanın davacısı ... Endüksiyon Bobinaj Ltd Şti vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl davada davacı vekili, dava konusu çeklerin davalıya mal alımı için avans olarak verildiğini, çek bedellerinin tahsil edildiğini, karşılığında mal ve para iadesi sonucunda fazla ödenen kısmın davalıdan tahsilini istemiş, davalı cevabında ise davacı ile aralarında mal alım satım ilişkisi olmadığını, çeklerin davacı ve davalı şirket yetkililerinin de aralarında bulunduğu yeni kurulan dava dışı şirketin Çin'den mal ithal etmesi amacıyla bankadan kullanılan kredi için verildiğini, ortaklığın sona erdiğini, çeklerin tahsil edildiğini beyan etmiştir.

Davalı yan bu beyanı ile kambiyo senedi olan çekin mücerretlik ilkesini ortadan kaldırmış, çeklerin düzenlenme sebebini yanlar arasındaki ticari ilişkiye bağlamıştır. İspat yükü bu aşamada davalıya geçmiştir.

Bu durumda mahkemece, ispat külfeti davalı tarafta olduğundan savunmasını ispata yarar delilleri sorulup toplandıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken ispat külfetinin tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Birleşen dava yönünden ise, birleşen davanın davalısı ... Elektrik Plastik Ltd Şti olduğu halde gerekçeli karar başlığında asıl davanın davacısı ... Tarım Ltd Şti'nin gösterilmesi doğru olmadığı gibi asıl ve birleşen davanın tarafları ve sebebi farklı olmasına rağmen birleştirme kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.