Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/15102 K.2015/12757

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacılar vekilince duruşmalı, davalı vekilince duruşmasız olarak süresi içinde temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar ... mirasçıları vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan taraf vekillerinin sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkillerinin 08.03.2012 tarihinde vefat eden murisi ...'nin davalı banka nezdindeki hesabında bulunan 10.000 ABD Doları paranın, murise ait açıkta olan çek yapraklarının banka sorumluluk tutarı için bloke edilerek ödenmeyip, kalan meblağın mirasçılarına ödendiğini, müvekkillerinin yasal haklarını saklı tutarak blokeyi kabul ettiklerini, müvekkillerinin murisinden çalınan 18 adet imzasız çek yaprakları için bloke uygulanmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, imzasız çek yapraklarının hukuken çek niteliğinde olmadığını, kaldı ki 6273 sayılı Çek Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair Kanunu'nun 2/2. fıkrası ile 5941 sy.

Kanun'un 3. maddesine eklenen fıkraya göre, çek yaprakları üzerindeki baskı tarihi olan 2005 yılından itibaren 5 yıl içinde ibraz edilmemiş olması sebebiyle davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun sona erdiğini ileri sürerek, davalı bankaca bloke konularak ödenmeyen 10.000 ABD Doları'nın tahsili için yapılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili, davacıların murisi ile müvekkili banka arasında imzalanan çek taahhütnamesine istinaden murise verilen çek karnesinden 18 adet çek yaprağının çalınmış olmasının bildirilmesi üzerine davacı mirasçılara, mahkemeden ya da savcılıktan çekin üzerine ödeme yasağı konulduğu ya da çekin iptal edildiği yönünden mahkeme kararı getirilmediği takdirde 10.000 ABD Doları meblağlı paranın üzerindeki blokenin kaldırılmayacağının bildirildiğini, davacılar tarafından bu konuda karar ibraz edilmediğini, davacıların murisine verilen 18 adet çek yaprağının halen iade edilmediğini,

müvekkili bankanın çek taahhütnamesinin 8/2. maddesi uyarınca kendisine iade edilmeyen çek yaprakları yönünden yasadan doğan müşteri hesapları üzerinde bloke uygulamaya yetkili olduğunu, kaldı ki çekler üzerinde ödemeden men yasağı talimatı verilmiş olsa bile müvekkilinin çek taahhütnamesinin 5.3. maddesi uyarınca bloke uygulama yetkisinin bulunduğunu, çekler 2005 yılına ait olsa da unsurlarını taşıması halinde ibrazı anında bu çeklerin ödenmemesinin mümkün olmadığını, 6273 sy.

Yasa ile Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca müvekkilinin söz konusu çek yaprakları ile ilgili sorumluluğunun 30.06.2018 tarihine kadar devam ettiğini ileri sürerek, davanın reddi ile %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere ve benimsenen 09.01.2014 havale tarihli bilirkişi heyet raporuna göre; davacıların murisi ...'nin 07/06/2005 tarihinde davalı bankanın ... Şubesi'ne 6603676 nolu hesabından aldığı 18 adet boş çek yaprağının rızası hilafına elinden çıktığını bildirdiği, yine murisin 06/06/2005 tarihinde şikayeti üzerine ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2005/11644 hazırlık nolu dosyasında 18 adet çalınan çek yaprağı ile ilgili başlatılan soruşturma dosyasının daimi aramaya alındığı ve henüz faillerinin bulunamadığı, aradan yaklaşık 8 yıl gibi bir süre geçmesine rağmen çek yapraklarının ibraz edilmediği ve davalı bankanın sorumluluk bedeli ödemek zorunda kaldığına ilişkin bir belgenin ibraz edilmediği, çek niteliğinde olmayan, henüz tanzim edilmemiş çek yapraklarının iptalini talep etme hakkının çek hesabı sahibi keşideciye tanınmadığı,

3167 sayılı yasa gereğince çeklerin ibrazı halinde, çekteki keşideci imzalarının benzememesi durumunda çek bedeli ve sorumluluk miktarının bankaca 3.şahısa iade edilmemesi mükellefiyeti bulunduğu, bu nedenle sahteliğe konu edilecek çeklerin ibraz edilmesi halinde bankanın iyi niyetli hamil olduğunu ispat edemeyen hamillere çek yaprağı sorumluluk bedeli ödemesinden bahsedilemeyeceği, bu nedenle yapılan blokenin haksız olduğu, davalı bankaca yapılan herhangi bir ödemenin bulunmadığı, sonuç olarak; çek yaprağı sorumluluk bedelinin davalı banka tarafından ödendiği belgelendirilmediğinden,

çek yaprağı hesap sahibinin ölmesi sebebiyle tanzim imkanı olmayan çek yaprağından ötürü sorumluluk doğmayacağı, kaldı ki murisin üzerine düşen bütün sorumlulukları yerine getirdiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacıların murisinin bankaya iade etmediği çek yapraklarına ilişkin sorumluluk miktarını bloke edilmesi koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olup, bloke koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden,

davacı yanın icra inkar tazminatı isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Davacılar vekilinin temyiz itirazı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemesine ilişkindir. Dava konusu alacak, likit (bilinebilir, belirlenebilir) nitelikte olduğundan İİK'nın 67/2. maddesi hükmü uyarınca davacılar yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, bu yöndeki talebin reddinde isabet görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.