Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/18336 K.2015/166

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Mahkemece davanın kabulüne yönelik olarak verilen 17.03.2011 tarihli ilk hüküm davalının temyizi üzerine Dairemizin 23.02.2012 tarihli kararı ile bozulmuştur. Hükmüne uyulan 2011/9837 E. - 2012/2749 K. sayılı bozma ilamında "...Dava, imzalı ve kaşeli olarak çalınan çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davalı, çekin dava dışı ... tarafından alacağına karşılık verildiğini ve karşılıksız çıkması üzerine iade ettiğini savunmuştur.

Şüpheli sıfatı ile Cumhuriyet Savcısına 09.03.2010 tarihinde ifade veren ... davalı savunması doğrultusunda beyanda bulunmuştur. Bu durumda mahkemece, davalı savunması üzerinde durulup, araştırılarak, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle uygun sonuç dairesinde bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir...." denilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, dava konusu çek ile ilgili davacı şirket yetkilisi tarafından, davadışı ...hakkında çekin çalıntı olup, sahte olarak doldurulmak suretiyle tedavüle çıkarıldığı konusundaki şikayeti nedeniyle ...

15. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2010/396E. - 2011/99 K. sayılı dosyada, davadışı sanığın beraatine karar verildiği ve kararın kesinleşmediğinin anlaşıldığı, incelenen ceza dosyası içeriği kesinleşmemiş olsa da mahkemenin kabulü ile tanık olarak dinlenilen ...'in beyanı değerlendirildiğinde, dava konusu çekin aralarındaki ticari ilişki nedeniyle davadışı...i tarafından ...'e, ondan da davalıya ciro edilmeksizin verildiği, çekin bankaya davalı tarafın da ibrazında karşılıksız çıkması üzerine davalı tarafından ...'e iade edildiği,

menfi tespit davasının dinlenebilmesi için öncelikle çekin davalının elinde olduğunun davacı tarafça ispatlanması gerektiği, davalının çekin kendisinde olmadığı yönündeki savunmasının aksini ispatlayacak nitelikte delil bildirilmediği gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı yan, dava konusu çek nedeniyle davalı hamile borçlu olmadığının tespitini istemiş, hamil davalı ise dava konusu çekin karşılıksız çıkması nedeniyle çeki kendisine vermiş olan davadışı ...' e çeki iade ettiğini savunmuştur.

Davalı yanın bu savunması karşısında, dava konusu çekin dava açılmadan önce geri verildiğini, davalının kanıtlaması gerekir. Şayet dava açıldıktan sonra çek ...'e geri verilmişse dava tarihi itibariyle davacı, işbu davayı açmakta haklıdır. Bu durumda, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilip, davalının yargılama giderinden sorumlu tutulması gerekir. Açıklanan bu yönler gözetilerek, bir karar verilmesi gerekirken, Dairemizin bozma gerekleri yerine getirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.