Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/5624 K.2015/14550

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl alacak davasının reddine, karşı dava olarak açılan alacak davasının kabulüne yönelik olarak verilen hükmün taraf vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı-karşı davalı vek. Av. ... ... ile davalı-karşı davacı vek. Av. ...'nın gelmiş olmalarıyla, duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 05.01.2005 tarihli ram makinesi alım satım sözleşmesi kapsamında müvekkilinin fabrikasında kurulu ve çalışmakta olan ram makinesini davalı tarafın sökerek aldığını, yerine kendi üretimi olan bir ram makinesini getirdiklerini,...

Asliye Ticaret Mahkemesince 2005/1542 D.İş sayılı tespitte alınan raporda makinenin sözleşmede belirlenen koşullara uygun olmadığını ve kurulumunun sözleşmede belirtilen sürede yapılmadığını, makinenin ayıplı olduğunu, kullanımı halinde güvenlik önlemlerinin alınmadığını ve makinenin zincir sisteminde kullanılmış parçalar bulunduğunu, davalıya tebliğ edilen tespit raporuna rağmen sorunun çözülemediğini, makinenin çalışabilir hale getirilmesi için müvekkili tarafından masraf yapıldığı halde ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/925 D.İş sayılı. dosyasından alınan tespit raporunda makinenin azami %75 randımanla çalışabildiğinin tespit edildiğini ileri sürerek makine bedelinin tenzilen 193.884,03...

Doları olarak belirlenmesine, davalının sözleşmeden doğan edimini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili tarafından yapılan masraflar, kazanç kaybı, ticari zarar, çıkartılmak zorunda kalınan işçilerin tazminatları fazla ödeme nedeniyle maddi zarar olarak 250.000 ... doları karşılığı 346.500 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında müvekkiline verilen kullanılmış ram makinesi bedelinin 100.000 ... Doları sayılarak davacıya verilen makine bedelinin 200.000 ... Doları olarak belirlendiğini, davacının 08.04.2005 tarihinde 35.000 ABD Doları, 25.04.2005 tarihinde 25.000 ...

Doları yapmış olduğu avans ödemesi makinenin alımı için kesin teyit olarak kabul edilip makinenin üretimine başlandığını, davacının sözleşmeye göre makineyi sökmediğini, yeni makinesinin bu sebeple montaj için beklediğini, makine montajının 28.11.2005 tarihinde tamamlandığını ve faturanın bu tarihi itibariyle düzenlendiğini, makinenin Nisan 2005 tarihinden itibaren demonte bir vaziyette davacıya ait fabrikada rutubet ve buhar içinde beklemiş olması sebebiyle belli bölümlerinde paslanma meydana geldiğini ve kullanılmış makine

izlenimi verdiğini, makinenin fabrika çıkışına kadar %60 bedelinin ödenmediğini, müvekkilince makine ile ilgili hem parça değişimi hem de tamiratın ücretsiz ve iyiniyetli olarak yapıldığını, satım sözleşmesinde öngörülmeyen ancak davacı tarafından talep edilen istekler için müvekkili tarafından ekstra masraf yapıldığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, davada 6 aylık zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunu, makinenin eksik randımanla çalıştığı iddiasının doğru olmadığını, semen tenzili talep eden davacının ayrıca hayali ve afaki tazminat talebinde bulunamayacağını,

makineden doğan bakiye bedeli ödemeyerek kendi edimini yerine getirmeyen davacının müvekkili satıcıdan edimini yerine getirmesi istenemeyeceği gibi tazminat talebinde de bulunamayacağını, bu nedenle BK'nın 81. maddesi hükmü uyarınca ödemezlik def'inde bulunduklarını ileri sürerek davanın reddini istemiş, karşı davada ise makineden doğan bakiye 179.900 TL bakiye satım bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik 50.000 TL alacağın ihbar tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili karşı davada; davacıya 100.000 ... Doları değerinde makine teslim edildiğini ve 100.000 ... Doları ödeme yapılmak suretiyle makine bedeli olan 200.000 ABD doları meblağın ödendiğini, davacının alacak iddiasının zamanaşımına uğradığını ileri sürerek karşı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılamada toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre;davalı tarafından imal edilerek davacıya teslim edilen ram makinesindeki ilk teslim zamanındaki eksikliklerin davalı tarafından giderilerek davacıya teslim edildiği, makinenin imalindeki gecikmenin davacının sözleşmede olmayan taleplerde bulunması ve davacının eski makinenin sökülmesi ve şasenin hazırlanması yükümünü yerine getirmemesinden kaynaklandığı, hatta davacının yapması gereken bu işi de davalının yaptığı, ikinci tespit raporuna göre makinede randıman düşüklüğü olmadığı, maliyet artışının dava konusu makineden kaynaklanmadığı,

çalışmadığı iddia olunan dava konusu makine ile daha az işçi çalıştırıp daha çok üretim yapıldığı,bu nedenle davacının dava konusu ram makinesi nedeniyle uğradığı bir zararın olmadığı ve işçilere ödenen tazminatlardan davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davacının davasının reddine, incelenen taraf defterleri doğrultusunda davacının, karşı davacıya 179.900,00 TL borçlu olduğu anlaşıldığından davalının karşı davasının kabulüne,179.900,00.-TL'nin, 50.000,00.-TL'sinin 23/12/2006 tarihinden itibaren kalan 129.900,00.-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 31/01/2011 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte,

davacı - karşı davalıdan alınarak, davalı - karşı davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazı karşı davada hüküm altına alınan makine bakiye bedelinin faiz başlangıç tarihine ilişkindir. Davalının davacıya keşide ettiği 11.12.2006 tarihli ihtarname ile 179.900 TL bakiye uyuşmazlık konusu makine bedelini talep ettiği, bu bedeli davacıya ihtarnamenin tebliğ edildiği 19.12.2006 tarihinden itibaren verilen 3 günlük mehilin dolduğu 23.12.2006 tarihinden itibaren reeskont faizi ile davacıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.

O halde, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 818 sy.

BK'nın 101. maddesi hükmüne uygun olarak davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalıyı iş bu dava açılmadan önce usulüne uygun olarak temerrüde düşürdüğü gözetilmeksizin yazılı şekilde faiz başlangıç tarihine karşı davaya konu edilen miktar bakımından karşı dava, ıslah ile artırılan miktar bakımından ise ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi doğru görülmemiş ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı.

HMK'nın geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'un 438/7. maddesi hükmü uyarınca hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.