Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/2988 K.2019/2702

Taraflar arasındaki alacak davasının bozmaya uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, taraflar arasındaki bayilik/intifa ilişkisinin Rekabet Kurulu kararı nedeniyle süresinden önce sona ermesi nedeniyle bakiye süreye isabet eden kurumsal kimlik yatırım bedeli, demirbaş yatırım bedeli ve bayilik hizmet bedeli/şerefiye bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin Rekabet Kurulu kararları uyarınca intifa hakkının sona erdiği 18.09.2010 tarihi itibariyle bakiye süreye isabet eden güncellenmiş intifa bedeli alacağının 49.861,76 TL olduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile 49.861,76 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 12.05.2015 tarih ve 2014/10056 Esas – 2015/7009 Karar sayılı ilamı ile "Davacı vekilinin talebi kurumsal kimlik yatırım bedeli, demirbaş yatırım bedeli ve bayilik hizmet bedeline ilişkindir.

Başka bir anlatımla, davacı vekilinin bakiye intifa bedeline ilişkin bir talebi bulunmamaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesi uyarınca hakim taleple bağlı olup, talep dışında hüküm veremez.

Bu durumda mahkemece, taleple bağlılık kuralı olarak adlandırılan bu yasa hükmü gözetilerek araştırma ve inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu yön gözetilmeksizin eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamaya neticesinde, davacı tarafça davalıya kurumsal kimlik yatırımı, demirbaş yatırımı ve bayilik hizmet bedeli (şerefiye bedeli) adları altında ödendiği iddia edilen bedelin bakiye süreye tekabül eden kısmının talep edildiği, oysa söz konusu hizmet bedellerinin intifa süresi ile bağlı olarak verildiğine ilişkin bir kayıt bulunmadığı gibi bu bedellerin intifa karşılığı verildiğine ilişkin de taraflar arasında herhangi bir sözleşme yada düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla davacı tarafça verilen bedelin tamamen taraflar arasında sözleşme ilişkisinin kurulabilmesi için verilmiş olduğu,

nitekim taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulduğu ve sözleşme sonuna kadar da davalının üzerine düşen edimlerini yerine getirdiği, davacı tarafça sözleşme başlangıcında davalıya ödenen bu bedelin sözleşme ilişkisi ile sınırlı olduğu, sözleşmenin süre gereği dolmasından itibaren artık davacının bakiye intifa bedelini gerekçe göstererek söz konusu sözleşme bedelini isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, dava konusu istasyona yapmış olduğu kalıcı yatırım ( örneğin; akaryakıt tankı, istasyon inşaatı yapımı vb. ) bedellerini koşulları olması halinde sebepsiz zenginleşme nedeniyle talep edebilir. bakiye süreye tekabül eden kısmını isteyebilir. Bu durumda istasyon üzerinde keşif yapılarak davacı tarafından yaptırıldığı sabit olup halen davalı tarafından kullanılıp fayda temin edilen yukarıda bahsi geçen kalemlerle ilgili alacak tutarının bilirkişi marifetiyle tespit edilerek, varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken dosya kapsamıyla bağdaşmayan gerekçeye istinaden yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.