Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/607 K.2019/93

Taraflar arasındaki menfî tesbit davasının yapılan yargılaması sonucunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ....Finansal Hizmetleri Ticaret A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının hamili bulunduğu çeki ciro ederek kargo ile dava dışı şirkete gönderdiğini, çekin kargoda kaybolması üzerine ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/217 esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı konulduğunu, davalı ... Finansal Hizmetleri Ticaret A.Ş.’nin bu çeki icra takibine konu ettiğini, davacıların diğer cirantaları tanımadığını ve ticarî ilişki de bulunmadığını iddia ederek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Çelik İnş. Nak. Gıda Emlak Ltd. Şti. cevap vermemiştir.

Davalı .... Factoring Finansal Hizmetleri Ticaret A.Ş. vekili, davacının bedelsizlik def’inin 6361 sayılı yasanın 9. maddesi uyarınca davalıya ileri sürülemeyeceğini, çekin iktisabında davalının kötüniyetli olduğunu davacının ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacıların cirosundan sonraki ciranta olan davalı ... Çelik İnş. Nak. Gıda Emlak Ltd. Şti. ile davacılar arasında ticarî bir ilişkinin bulunmadığı, çekin kargoda kaybolduğu ve ticarî ilişki dışında ele geçirilip ciro edildiği, davalı faktöring şirketinin ciro silsilesini araştırmakla yükümlü olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olduğu, araştırma yapılmaksızın çekin temlik alınmasında davalı ...Factoring Finansal Hizmetleri Ticaret A.Ş.’nin iyiniyetli olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ...Factoring Finansal Hizmetleri Ticaret A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu çekin davalı faktöring şirketi tarafından faktöring müşterisi dava dışı .... Kimya Elk. İnş. Taş. Org. San. Tic.

A.Ş.’den faktöring sözleşmesi bağlamında temliken ve usulüne uygun şekilde alındığı belirtildiği halde faktöring şirketinin çekteki ciro zincirindeki kopukluğu ve çekle ilgili ödeme yasağını araştırmadığı için iyiniyetli hamil olmadığı kabul edilerek dava faktöring şirketine karşı da kabul edilmiş olmasına göre bu husus dosya içeriği ile uyumlu olmamıştır. Zira öncelikle çek arkasındaki cirolar beyaz ciro olup cirolar arasında bir kopukluk bulunmamaktadır.

İkinci olarak faktöring şirketi sadece faktöring müşterisi olan ve alacağını kendisine temlik eden şirkete karşı ondan bir önceki şirket tarafından ileri sürülebilecek bedelsizlik iddialarından alacağı temlik aldığı için faktöring müşterisi gibi etkilenecektir. Ancak davacının lehtar birinci ciranta olarak yaptığı cirodan sonra gelen hakkında dava kesinleşen davalı ... Çelik İnş. Nak. Gıda Emlak Ltd.

Şti.’nden sonra bir başka şirketin daha beyaz cirosu olup ondan sonra faktöring şirketinin kredi müşterisinden mal alan ve elindeki çeki ciro eden müşterisi gelmektedir. Bu itibarla davalı faktöring şirketinin çekin bedelsizliğini bilmesi gereken iyiniyetli olmayan kişi olarak kabulü mümkün değildir.

Diğer taraftan çekin gerçek hak sahibi hamili olduğunu iddia eden ve çek iptal davası da açan davacı bu çeki gerçekten kaybettiğini de ispat edememiştir. Davanın davacıdan sonra ciro sahibi davalı ... Çelik İnş. Nak. Gıda Emlak Ltd. Şti. aleyhine kabul edilmiş olması ve bunun tarafından temyiz edilmeden kesinleşmiş olması diğer davalı ...Factoring Finansal Hizmetleri Ticaret A.Ş.’ni bağlayıcı yönü yoktur. Bu itibarla davanın davalı ...Factoring Finansal Hizmetleri Ticaret A.Ş. yönünden reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.