Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/236 K.2019/5442

Taraflar arasındaki menfi tespit davası hakkında Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nden verilen davanın reddine yönelik 2012/299 esas, 2017/218 karar sayılı ve 14.02.2017 tarihli hükme karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması sonucunda Gazinatep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına yönelik kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı şirket tarafından dava dışı ... Adana İl Başkanlığı aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle yapılan haciz sırasında ... Adana İl Başkanının baskı altında olan davacı şirket yetkilisi tarafından 3 adet çekin icra takip dosyasına istinaden davalıya verildiğini, çeklerden 20.06.2012 tarihli 35.000,00 TL bedelli çekin ödendiğini, diğerlerinin ödenmediğini, Siyasi Partiler Kanunu’nun 71. maddesi gereği ... İl Başkanlığı'nın tüzel kişiliği olmadığından aleyhine takip yapılamayacağını belirterek davaya konu tahsil edilmeyen 15.07.2012 keşide tarihli 35.000 TL ve 30.07.2012 keşide tarihli 16.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile ödenen 20.06.2012 keşide tarihli, 35.000,00 TL çek bedelinin davalıdan istirdadını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıya ait çeklerde davalının ciranta olduğunu, davalının son hamil olmadığı çekte davanın çekteki son hamile karşı açılması gerektiğini, çeklerin verildiği dönemde davacı şirket yetkilisinin aynı zamanda Adana İl Başkanı olduğunu, SPK'nın 71. madde gereğince sorumluluğun davacıya ait olacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, davalının dava dışı il başkanlığı aleyhine başlattığı icra takip dosyasının davanın konusunu oluşturmadığı, davacı şirket yetkilisi tarafından çekler keşide edildikten sonra lehtar ...

Adana İl Başkanlığının tüzel kişiliğinin bulunmadığı savunmasına itibar edilemeyeceği, tüm çeklere davalı şirketin ciro yolu ile yetkili hamil durumunda bulunduğu, ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk bulunmadığı, temlik cirosu ile dava konusu çeklerin davalı şirkete geçtiğinin kabulünün gerektiği, bu durumda davacı keşideci ile lehtar ...

Adana İl Başkanlığı arasındaki şahsi def'ilerin iyi niyetli 3. şahıs konumundaki davalı şirkete karşı ileri sürülemeyeceği, yine TTK'nın 687. maddesi gereğince davalı şirketin dava konusu çekleri iktisap ederken kötü niyetli davrandığı veya iktisapta ağır kusurlu olduğu hususununda ileri sürülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge adliye mahkemesince, davaya konu 30.07.2012 keşide tarihli, 16.000 TL bedelli çekte lehdar dava dışı ... Adana İl Başkanlığı, ciranta dava dışı ... Köylü ve ciro yoluyla hamil dava dışı .... Ltd.

Şti. olup, davalı şirket lehdar, ciranta veya hamil olarak yer almadığından, bu çek yönünden davalıya husumet yöneltilemeyeceği, davaya konu diğer çeklerin dava dışı il başkanlığından ciro yolu ile davalı şirkete geçtiği ve TTK'nın 785/1-c (eski TTK'nın 697/3) maddesi gereğince tüzel kişiliği bulunmayan lehdar adına düzenlenmiş çek hamiline düzenlenmiş sayılır, hükmü gereğince davaya konu çeklerde lehdar olarak yazılı bulunan ...

Adana İl Başkanlığı'nın tüzel kişiliği bulunmadığından çeklerin hamiline keşide edilmiş kabul edileceği ve ciro yoluyla davalı şirkete geçtiğinden davalının yetkili hamil olduğu, davacı ilgili takip konusu borçtan dolayı çeklerin keşide edilip verildiği tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 173.

(TBK m. 195) maddesine göre borcu üstlendiği ancak davalının faturalar dolayısıyla alacaklı olmadığını iddia ve ispat edemediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılıp mahkeme gerekçesinin degiştirilerek davacının 30.07.2012 keşide tarihli 16.000 TL bedelli çeke yönelik açtığı davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer çekler yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.