Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/2579 K.2019/5057

Taraflar arasındaki menfi tespit ve istirdat davasının usul bozmasına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... yönünden kabulüne davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili başlangıçta Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen davanın dava dilekçesinde, davacı şirketin davalı ... Grup ile ticari ilişkisi olduğunu, diğer davalının ... Grup'un tedarikçisi olduğunu, davacı şirketin ...

Grup'a 08.03.2012 tarihli ve 160 nolu tahsilat makbuzu ile İşbankası ... şubesi ... nolu hesaptan keşide olunan 20.06.2012 keşide tarihli 15.000,00 bedelli ... nolu müşteri çeki ile Finansbank ... şubesinden keşide olunan 07.2012 tarihli 25.000,00 bedelli ve 363596 nolu çekleri verdiğini ancak karşılığında mal teslim edilmediğini, bunun nedeninin, ... Grup tarafından, 15.000,00 TL bedelli çekle ilgili olarak diğer davalı ... Ltd.

Şti. şirketinin araştırma yaptığı ve bahse konu müşteri çekinin keşidecisinin ekonomik yönden zorda olması sebebiyle ödeme yapmayacağının öğrenildiği ve bu çekin değiştirilmesi gerektiğini aksi halde kendisinin de ... Ltd Şti’den mal alamayacağının belirtildiğini, bunun üzerine söz konusu çekin iadesi koşuluyla 14.04.2012 tarihli tahsilat makbuzu ile 20.06.2012 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çekin ... Grup’a verildiğini, ... Grup’un sorunlu çekin bankada olduğunu ve ...

Ltd.Şti. tarafından gönderileceğinin belirtildiğini, ancak ... Ltd. Şti. ile yapılan görüşmelerin sonuçsuz kaldığını ve çeki iade etmediklerini, bu arada sorunlu olduğu belirtilen çekin keşidecisi tarafından ödendiğini, dolayısıyla davacının sorunlu çeke karşılık verdiği sonraki çekin bedelsiz kaldığını, davacıya mal tesliminin de gerçekleşmediğini belirterek,

bedelsiz kalan çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline ve davacıya iadesine, şayet çek bedeli tahsil olunur ise tahsil tarihinden itibaren ticari faizi ve diğer fer’ileri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, iade edilemeyen ve tahsil edilen 20.06.2012 keşide tarihli ve 15.000,00 TL bedelli çek nedeniyle herhangi bir mal teslimi yapılmadığından çek bedelinin ödeme tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti vekili, mahkemenin yetkili olmadığını, davalının davacı ile hiçbir ticari ilişkisinin olmadığını, davalının diğer davalıdan olan alacağına karşılık dava konusu çekleri ciro yolu ile aldığını, iyi niyetli hamil olup davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... San. ve Tic. Ltd Şti. vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 2015/11962 esas ve 2016/5198 karar sayılı ve 22.03.2016 tarihli ilamında yer alan “Dava dilekçesi davalı şirkete tebliğe çıkarılmış ise de 7201 sayılı Yasa hükümlerine uygun tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır.

Davalı vekili davadan haberdar olup, cevap dilekçesi vermiş ve cevap dilekçesinde usule ve esasa ilişkin itirazları ayrı ayrı açıklamış ise de mahkemece cevap dilekçesinin süresinde olmadığı gerekçesi ile dikkate alınmadığı görülmüştür. Bu durumda davalı tarafın hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilmiştir. Bu husus 6100 sayılı HMK'nun 27. maddesine aykırılık oluşturduğundan hükmün bozulmasını gerektirmiştir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce usul bozmasına uyularak yetkisizlik kararı verilmiş, kararın kesinleşmesini müteakip dosyanın gönderildiği İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, Türkiye İş Bankası ... Şubesine ait 2031766 nolu müşteri çekini davacının davalılardan ... Grup- ... firmasına mal karşılığı avans olarak verdiği, çekin davalı ... Grup- ... firması tarafından diğer davalı ... Ltd.

Şti’ye ciro edildiği, çek bedelinin banka tarafından ödendiğinin banka ve ticari kayıtlarla sabit olduğu, davacı defterlerine göre davacının davalı ... Grup-... firmasından 71.577,49 TL alacaklı olduğu, dava konusu her iki çekin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve karşılığında ... Grup-... tarafından davalıya herhangi bir mal teslimi yapılmadığı, dolayısıyla 2031766 numaralı müşteri çekinin bedelsiz kaldığı, davacının bu çekten dolayı davalı ...

Grup- ... firmasına borçlu olmadığı, davalı ... tarafından düzenlenen 14.04.2012 tarihli tahsilat makbuzunda davacı tarafından keşide edilen Finans Bank'a ait ... nolu çekin, İş Bankası ... şubesine ait ... numaralı çekin karşılığında alındığı ve iade edileceğinin belirtildiği, müşteri çeki olan İş Bankasına ait çekin davacıya iade edilmemiş olması karşısında davalı ...

Grup-...'in bu çek bedelini de davacıya iade yükümlülüğünün bulunduğu, her iki çekin bedelsiz kalması ve çek bedellerinin tahsil edilmiş olması gerekçesiyle davacının davalı ...'e karşı açtığı davanın kabulüne, 30.000,00 TL çek bedelinin davalı ... Grup-... firmasından tahsiline; davacı ile davalılardan ... Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davalı şirketin her iki çeki diğer davalı ...

Grup- ... firmasından ciro yoluyla devraldığı ve ciro silsilesinin davalı şirket yönünden doğru olduğu, bu davalının defterlerinin lehine delil özelliğine sahip olduğu dava konusu çeklerin kayıtlı olduğu ve bu davalı ile diğer davalı ... arasında ticari ilişki bulunduğu, davalının ...'den alacaklı olduğunun tespit edilmiş olması nedeniyle davalı ... San. Tic. Ltd.

Şirketi'nin dava konusu çekleri ticari ilişki kapsamında almış olduğu ve iyi niyetli üçüncü kişi olduğu gerekçesiyle davacının bu davalıya karşı davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.