Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2018/521 K.2019/672

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit, birleşen alacak davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen menfi tespit davalarının kabulüne, birleşen alacak davasının kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl davacı birleşen davalı ... Deniz Ürünleri İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ve birleşen davalı ... Varlık Yönetimi A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili asıl ve birleşen menfi tespit davalarında, davacının davalı ...

Balıkçılık..Ltd.Şti.ne sipariş ettiği ürünler karşılığında 4 adet çek verdiğini, siparişlerin istenilen zamanda teslim edilmemesi üzerine davacının ürünleri iade faturası düzenleyerek iade ettiğini,aralarında yaptıkları protokole göre çeklerin geri verileceğinin kararlaştırıldığını,ancak bedelsiz kalan çeklerin iade edilmediğini ve davalı bankaların eline geçtiğini öğrendiklerini, söz konusu çeklerde keşide yeri olarak K.Bağlar yazması nedeniyle belirsizlik olduğunu ve çeklerin kambiyo vasfına haiz olmadığını,

bu nedenle davalı bankaların yetkili hamil olamayacaklarını ileri sürerek söz konusu çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, işbu belgelerin iptaline ve %40 oranında tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Temlik eden Türk Ekonomi Bankası vekili, söz konusu çekin kullanılan kredinin geri ödenmesi amacıyla ciro edilmek suretiyle teslim bordrosu ile davalıya verildiğini belirterek davanın reddine ve %40 oranında tazminata karar verilmesini istemiştir.

Anadolu Bank vekili, davanın reddine ve %40 oranında tazminata karar verilmesini istemiştir.

Temlik eden Finansbank vekili, davalı ile diğer davalı ... Balıkçılık arasında imzalanan kredi sözleşmelerine istinaden davalıya kredi açıldığını ve kullandırıldığını, kredi borçları ödenmeyince banka tarafından icra takibi başlatıldığını, kredi borçlusu tarafından bankaya işbu dava konusu çekin ciro edilerek verildiğini,davalının iyi niyetli hamil konumunda olup davacının bedelsizlik iddiasını davalıya karşı ileri süremeyeceğini, çeklerin incelenmesinde muhatap bankanın Karabağlar şubesi olduğunun açık olduğunu, keşide yeri ile ilgili bir belirsizlik olmadığını belirterek davanın reddine ve %40 oranında tazminata karar verilmesini istemiştir.

Birleşen 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/728 esas sayılı dosyasında temlik eden davacı banka vekili, davalı ... Balıkçılık tarafından temlik cirosu ile davacıya verilen çekin karşılıksız çıkması üzerine başlatılan kambiyo takibinin davalı .....Ltd.

Şti.nin şikayeti üzerine keşide yerinin K.Bağlar yazılması nedeniyle kambiyo vasfına haiz olmamasından dolayı iptal edildiğini, davalı .....Ltd.Şti.nin çek bedeli ve ferileri kadar sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davalılardan ...

Balıkçılık...Ltd.Şti. yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile ; davaya konu çek tutarı olan 24.300 TL’nin keşide tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılardan ...’in takip çıkış miktarının %40’ı oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... Balıkçılık..Ltd.Şti. vekili, davacının akdedilen sözleşmelerden doğan borcun tahsili amacıyla başlattığı takibin derdest olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı .....Ltd.Şti. vekili, çekin kambiyo vasfına haiz olmadığının kesinleşen mahkeme kararıyla sabit olduğunu, davacı banka ile davalı arasında akdi sorumluluk olamayacağı gibi sebepsiz iktisap sorumluluğu doğmasının da mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, çekte rehin cirosu caiz olmayıp, davalı bankalar davaya konu çekleri teminat amacıyla almış olduğundan yetkili hamil kabul edilemeyecekleri, davaya konu çeklerden dolayı davacı ile müflis davalı ...

Balıkçılık..Ltd.Şti. arasında tanzim edilen protokole göre mal teslimi yapılmadığından çeklerin karşılıksız kalmış olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle asıl ve birleşen menfi tespit davalarının kabulüne, çeklerden dolayı davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile taraflara hasren bu çeklerin iptaline ve birleşen 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/728 esas sayılı dosyasında aleyhine açılan davanın da reddine, takibin haksız ve kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden asıl ve birleşen dosya davacı vekilinin tazminat talebinin reddine, birleşen 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/728 esas sayılı dosyasında müflis ...

Balıkçılık..Ltd.Şti. yönünden davacının İzmir 6.İcra Müdürlüğünün 09/21526 esas sayılı dosyası üzerinden yapılan ve kesinleşen takibe konu alacağın iflas masasına yazdırmakta muhtariyetleri ile çekten dolayı alacaklı olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm asıl davacı birleşen davalı ... Deniz Ürünleri İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ve birleşen davalı ... Varlık Yönetimi A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.

(1) Birleşen 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/728 Esas sayılı dosyasına yönelik asıl davacı birleşen davalı .....Ltd.Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

(2) Birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/637 Esas sayılı dosyasında davalı temlik alan ... Varlık Yönetimi A.Ş.nin temyiz itirazlarına gelince, dava konusu çekte temlik eden Finansbank A.Ş. son hamil konumundadır. Kendisinden bir önceki ciro imzasında rehin ya da teminat amaçlı verildiğine ilişkin herhangi bir ibare bulunmamakla çekin temlik cirosu ile alındığının kabulü gerekir. Bu durumda temlik anında davalının iyi niyetli olmadığı bir başka deyişle çekin bedelsiz olduğunu bile bile temlik aldığının davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2009/637 esas sayılı davanın konusunu oluşturan çekte keşide yeri K. Bağlar şeklinde yazılmış olması nedeniyle bu çekin keşide yeri belirsiz olup bu nedenle çek unsurları eksiktir. Bu nedenle bu çekin lehtarı tarafından temlik eden bankaya ciro edilebilmesi mümkün değildir. Bu itibarla lehtarın cirosu geçersiz olduğundan unsurları eksik çek üzerinde hak sahibi olamayan temlik eden bankaya karşı ileri sürülebilecek her türlü talep temlik alan davalı ... şirketine karşı da ileri sürülebilir. Bu itibarla saygıdeğer çoğunluğun yukarıda 2. bentte yazılı bozma kararına muhalifim. 06.02.2019