Karar Özeti
2. Ceza Dairesi 2025/1191 E. , 2026/25 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/954 E., 2024/396 K. SUÇ : Hırsızlık HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, bozma İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzer
Karar Detayı
2. Ceza Dairesi 2025/1191 E. , 2026/25 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/954 E., 2024/396 K. SUÇ : Hırsızlık HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, bozma İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Kanun'un 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü: 5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; katılan vekilinin temyiz isteminin "katılan lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine" sanıklar müdafilerinin temyiz istemlerinin ise “beraat kararı verilmesi gerektiğine, suç vasfının yanlış tayin edildiğine, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğine ve lehe hükümlerin uygulanmadığına” yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede; 5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Bolvadin Asliye Ceza Mahkemesinin 17.02.2022 tarihli, 2021/76 Esas, 2022/109 Karar sayılı dosyasında verilen hükümlere yönelik istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 14.12.2022 tarihli ve 2022/2329 Esas, 2022/3633 Karar sayılı kararı ile “ ...katılanlardan TCK'nın 168/4. maddesi kapsamında gerçekleşen kısmi iade nedeniyle ceza indirimine muvafakatları bulunup bulunmadığı sorulup belirlendikten sonra, kısmi iadeye rıza var ise TCK’nun 168/1. maddesine göre sanıklarının hukuki durumunun değerlendirilmesi ve sanık ... hakkında TCK 43. maddenin uygulanamayacağı...” gerekçeleri ile hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı, Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 14.12.2022 tarihli ve 2022/2329 Esas, 2022/3633 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Bolvadin Asliye Ceza Mahkemesinin 27.02.2024 tarihli, 2023/17 Esas, 2024/303 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede; 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi, Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafileri ile katılan vekilinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenle, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname'ye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Bolvadin Asliye Ceza Mahkemesinin hırsızlık suçundan kurduğu hükümler, Konya BAM 4. Ceza Dairesince duruşma açılmaksızın, kısmi iade nedeniyle etkin pişmanlık (TCK 168) muvafakatinin sorulması ve bir sanık hakkında TCK 43'ün uygulanamayacağı gerekçeleriyle bozulmuş; ilk derece mahkemesi bozmaya uyarak yeniden hüküm kurmuş ve bu hükümlere yönelik istinaf da esastan reddedilmiştir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi, sanıklar müdafileri ile katılan vekilinin temyizi üzerine, BAM'ın dosya üzerinden bozma yetkisinin bulunmadığını saptayarak kararı bozmuştur.
Hukuki İlke: Bölge adliye mahkemeleri, CMK 280/1'in (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan haller dışında dosya üzerinden bozma kararı veremez; etkin pişmanlık muvafakatinin sorulması ve zincirleme suç uygulaması gibi hususlar bu bentler kapsamında olmadığından, BAM'ın CMK 280/1-g uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verip duruşma açarak hukuka aykırılığı bizzat gidermesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararı uyarınca kanuni dayanağı olmayan bu tür bozmalar ve bunlara istinaden kurulan ilk derece hükümleri hükümsüzdür; Anayasa Mahkemesinin 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı da böyle bozmaların mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğini tespit etmiştir.
Uygulama Sonucu: Bozma (CMK 302/2, Tebliğname'ye kısmen uygun olarak): BAM'ın usulsüz bozması üzerine kurulan ilk derece kararı hukuki değerden yoksun sayılmış ve dosya, duruşma açılıp deliller değerlendirilerek CMK 280/2'ye göre yeniden hüküm kurulması için Konya BAM 9. Ceza Dairesine gönderilmiştir.
Dava Strateji Notu: İstinaf mahkemesi dosya üzerinden bozma kararı vermişse, müdafi bozma gerekçesinin CMK 280/1-e/f bentlerine girip girmediğini mutlaka denetlemelidir; girmiyorsa sonraki tüm hükümler hükümsüz olduğundan bu usul aykırılığı tek başına temyizde sonuç alır. Bu yol, esasa ilişkin savunmalar zayıf olsa bile yargılamanın istinafta duruşmalı olarak yeniden yapılmasını sağlamaktadır.