Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2009/10719 K.2010/12056

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı, 20.1.1956 tarihinde Hakkı Akpınar'la evlendiğini, evlilik nedeniyle nüfus kaydının kocası hanesine taşındığını, bu evliliğinin halen devam ettiğini; ana baba bir kardeşi 1948 doğumlu Asiye'nin ise ...'le evli olduğunu, ancak kardeşi Asiye'nin , ...'le evlenirken kendisine ait kimliği kullandığı için ...'le 1965 tarihinde “evliyken ikinci kez evlenmiş gibi” kendisiyle ilgili nüfus kaydı oluşturulduğunu, böylece nüfusta kendisinin hem Hakkı Akpınar'la, hem de ...'le evliymiş gibi göründüğünü, ileri sürerek nüfus kayıtlarındaki yanlışlığın düzeltilmesini istemiş.

9.11.2007 tarihli ıslah dilekçesiyle davayı, ...'le olan ikinci evliliğinin mutlak butlan sebebiyle iptali (TMK. m.145/1) olarak ıslah ettiğini açıklamıştır. Mahkemece de, dava ıslah edilmiş şekliyle görülmüş, Türk Medeni Kanununun 152. maddesindeki hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması gerekçe gösterilerek reddedilmiştir. Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 145/1. maddesi, eşlerden birinin, evlenme sırasında evli bulunmasını mutlak butlan sebebi olarak kabul etmiş, bu halde ikinci evliliğin iptaline karar verileceğini hükme bağlamıştır.

(TMK. md. 146) Ancak, dava dilekçesinde anlatılan maddi hadiselere ve yargılama sırasında ortaya çıkan fiili duruma göre; olayda aynı kişinin iki ayrı kişiyle evliliğinin sözkonusu olmadığı, ...'le evlenenin davacı ... değil, kardeşi Asiye olduğu ileri sürüldüğüne ve nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istendiğine göre, dava ilk açılmış şekliyle evliliğin mutlak butlan sebebiyle iptali niteliğinde değil, iki ayrı kişinin evlenmesine ilişkin nüfus olaylarının,

nüfus kayıtlarına “aynı kişinin ikinci kez evlenmesi” şeklinde hatalı olarak tescilinden kaynaklanan ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. ve devamı maddelerine dayanan “nüfus kaydının düzeltilmesi” mahiyetinde olduğu görülmektedir. Ne var ki davacı vekili, davayı ıslah etmiş ve dava ıslah edilmiş şekliyle “evliliğin mutlak butlan sebebiyle iptali” olarak görülüp Türk Medeni Kanunun 152. maddesinde yer alan hak düşürücü süreden reddedilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 152. maddesinde yer alan iptal davası açma hakkını hak düşürücü süreye bağlayan hükmün, mutlak butlan halleri için değil, nisbi butlan sebepleriyle ilgili olduğu gözetilmeksizin (2.

H.D.'nin 7.11.2007 tarihli 2006/20602 esas 2007/15724 karar sayılı ilamı) ıslah edilmiş şekliyle görülen mutlak butlan davasının hak düşürücü süreden reddi doğru değil ise de; olayda “aynı kişinin ikinci kez evlenmesi” söz konusu olmadığından başka bir ifade ile mutlak butlan sebebi bulunmadığından verilen ret kararı bu sebeple sonucu itibarıyla doğru bulunduğundan onanması gerekmiştir.