Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2012/9119 K.2012/29279

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, 25.11.2011 tarihinde ikame edilmiştir. Davacı, dava dilekçesinde, dayandığı vakıaları; davalı da, cevap dilekçesinde savunmasının dayanağı olarak ileri sürülen vakıaları hangi delillerle ispat edeceklerini göstermişlerdir. Davacı, cevaba cevap dilekçesinde yazılı delillerini ibraz etmiş, tanıklarının isim ve adrelerini gösteren listeyi ise "Hukuk Muhakemeleri Kanununun 140'ncı maddesi gereğince ön inceleme duruşmasından sonra verilecek iki haftalık müddet zarfında vereceklerini" bildirmiştir. Mahkemece 24.1.2012 tarihinde ön incelemenin duruşmalı olarak yapılmasına karar verilmiş, ön inceleme için duruşma günü tespit edilmiş ve bu duruşma günü taraflara bildirilmiştir. Buraya kadar yürütülen işlemler yasal düzenlemeye uygundur.

Taraf vekilleri, 14.2.2012 tarihli "ön inceleme" duruşmasına gelmişler, bu oturumda ön incelemeden beklenen amaca uygun olarak tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlarla ilgili bir tespit yapılmadan, doğrudan tahkikat aşamasına geçilmesine karar verilerek bu husus tefhim edilip, yargılamaya devam olunmuş, "28.11.2011 tarihli tensip tutanağıyla tanınan ihtarlı kesin sürelere uyulmadığı ve tanık da bildirilmediği" gerekçe gösterilerek aynı oturumda dava reddedilmiştir.

Tahkikat, ön incelemede saptanan çekişmeli hususlar üzerinden yürütüleceğine (HMK.m.140/3) göre, bu tespit yapılmadan tarafların dilekçelerinde gösterdikleri tanık delili ile ilgili "isim ve adreslerini gösteren ve hangi tanığı hangi vakıa için dinletmek istediklerini" belirten liste vermeleri beklenemez. Esasen delil, tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar için gösterilir (HMK.m.187/1).

O halde ön inceleme duruşmasında, taraflar arasındaki çekişmeli hususların tespit edilmesi ve tahkikatın çekişmeli hususlar esas alınarak yürütülmesi asıldır. Mahkemece, ön inceleme duruşmasında çekişmeli hususlar tespit edilmemiş, doğrudan tahkikata geçilmiştir. Böyle bir durumda mahkemece, taraflara dilekçelerinde dayandıkları, ancak henüz sunmadıkları delilleri sunmaları için kesin süre verilmelidir (HMK.m.140/5). Daha önce tensiple verilmiş olan süre sonuç doğurmaz.

Mahkemece davacı vekiline, gösterdikleri tanıkların adı ve soyadı ile adreslerini, hangi tanığın hangi vakıaya ilişkin olduğunu içeren dilekçe vermesi için mehil verilmeden davanın neticeye bağlanması doğru bulunmamıştır.